| Ostatnio wprowadzona aktualizacja: |
| 29.07.2005, Dz.U. z 2005 roku Nr 183, poz. 1538;
|
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
z dnia 24 marca 1920
Dz.U. z 1920r. Nr 31, poz. 178
Art. 1
1. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga
zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane, w drodze decyzji administracyjnej, przez
ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister
Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu również nie
wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
1a. Sprzeciw, o którym
mowa w ust. 1, jest wyrażany, w drodze postanowienia, w terminie 14 dni od dnia
doręczenia wystąpienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. W szczególnie
uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek
organu, któremu przysługuje prawo sprzeciwu, przedłuża termin na jego wniesienie do
2 miesięcy od dnia doręczenia wystąpienia ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.
1b. Odmowa wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie
wymaga wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej lub ministra właściwego do spraw
rozwoju wsi.
2. Cudzoziemcem w rozumieniu ustawy jest:
1)
osoba fizyczna nie posiadająca obywatelstwa polskiego,
2) osoba prawna
mająca siedzibę za granicą,
3) nie posiadająca osobowości prawnej
spółka osób wymienionych w pkt 1 lub 2, mająca siedzibę za granicą, utworzona
zgodnie z ustawodawstwem państw obcych,
4) osoba prawna i spółka
handlowa nie posiadająca osobowości prawnej mająca siedzibę na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez osoby lub
spółki wymienione w pkt 1, 2 i 3.
3. W przypadku spółki handlowej za
kontrolowaną, w rozumieniu ustawy, uważa się spółkę, w której cudzoziemiec lub
cudzoziemcy dysponują bezpośrednio lub pośrednio powyżej 50 % głosów na
zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik,
użytkownik lub na podstawie porozumień z innymi osobami, albo mają pozycję
dominującą w rozumieniu przepisów art. 4 § 1 pkt 4 lit. b) lub c), lub e) ustawy z
dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z
2001 r. Nr 102, poz. 1117 oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408 i Nr 229, poz. 2276).
4. Nabyciem nieruchomości w rozumieniu ustawy jest nabycie prawa własności
nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, na podstawie każdego zdarzenia
prawnego.
5. Nabyciem drugiego domu w rozumieniu przepisów ustawy jest
nabycie przez cudzoziemca, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1, nieruchomości
przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową lub na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, która
nie będzie stanowić stałego miejsca zamieszkania cudzoziemca. Nie dotyczy to
nabycia samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca
1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903).
Art. 1a
1. Zezwolenie, o którym mowa w art. 1 ust. 1, jest
wydawane na wniosek cudzoziemca, jeżeli:
1) nabycie nieruchomości przez
cudzoziemca nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub
porządku publicznego, a także nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej
i zdrowia społeczeństwa,
2) wykaże on, że zachodzą okoliczności
potwierdzające jego więzi z Rzecząpospolitą Polską.
2. Okolicznościami
potwierdzającymi więzi cudzoziemca z Rzecząpospolitą Polską mogą być w
szczególności:
1) posiadanie polskiej narodowości lub polskiego
pochodzenia,
2) zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem
Rzeczypospolitej Polskiej,
3) posiadanie zezwolenia na zamieszkanie na
czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta
długoterminowego Wspólnot Europejskich;
4) członkostwo w organie
zarządzającym przedsiębiorców wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 4,
5)
wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej lub
rolniczej, zgodnie z przepisami prawa polskiego.
3. Wniosek o wydanie
zezwolenia powinien zawierać:
1) oznaczenie wnioskodawcy i jego statusu
prawnego,
2) oznaczenie nabywanej nieruchomości,
3)
oznaczenie zbywcy,
4) określenie formy prawnej nabycia nieruchomości,
5) informację o celu i możliwości nabycia nieruchomości.
4. Do
wniosku, o którym mowa w ust. 3, cudzoziemiec ubiegający się o wydanie zezwolenia
jest obowiązany dołączyć dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku
oraz okoliczności, o których mowa w ust. 2, a także inne dokumenty umożliwiające
ustalenie prawidłowości nabycia nieruchomości.
5. Powierzchnia
nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu zaspokojenia jego potrzeb życiowych
nie może przekroczyć 0,5 ha, zaś w przypadku określonym w ust. 2 pkt 5 powinna być
uzasadniona rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej
działalności gospodarczej.
6. Nabycie nieruchomości rolnych przez
cudzoziemców następuje dodatkowo, z zachowaniem przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia
2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).
Art. 2
1. Minister Spraw Wewnętrznych przed wydaniem decyzji w
sprawie zezwolenia może:
1) zażądać przedstawienia dowodów i informacji
niezbędnych do rozpatrzenia wniosku oraz do dokonania sprawdzenia, o którym mowa w
pkt 2,
2) dokonać, także przy pomocy właściwych organów administracji
rządowej, sprawdzenia, czy nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie spowoduje
zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także czy
będzie ono zgodne z interesem państwa.
2. Minister Spraw Wewnętrznych
może w zezwoleniu określić dla cudzoziemca zamierzającego nabyć nieruchomość
specjalne warunki, od których spełnienia będzie uzależniona możliwość jej
nabycia.
Art. 2a
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może zwracać się
do innych niż określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 organów administracji publicznej,
organizacji zawodowych i instytucji państwowych o wyrażenie opinii oraz przekazanie
dokumentów i informacji, w szczególności zawartych w ewidencji gruntów i budynków,
niezbędnych do realizacji zadań, o których mowa w art. 1 ust. 1, art. 3e oraz w
art. 8 ust. 4.
Art. 3
1. Zezwolenie powinno określać w szczególności:
1) osobę nabywcy i
zbywcy,
2) przedmiot nabycia,
3) specjalne warunki, w
sytuacji określonej w art. 2 ust. 2.
2. Zezwolenie jest ważne dwa lata
od dnia wydania.
Art. 3a
Decyzję w sprawie zezwolenia na nabycie nieruchomości
położonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, ustanowionej na podstawie
odrębnych przepisów, wydaje się w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku przez
stronę.
Art. 3b
Postępowanie w sprawie wydania zezwolenia umarza się, gdy
wystąpi o to cudzoziemiec, na którego wniosek je wszczęto, a także gdy właściciel
lub wieczysty użytkownik nieruchomości oświadczy, że nie zamierza jej zbyć na rzecz
cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie.
Art. 3c
Organ wydający decyzję lub postanowienie w postępowaniu
toczącym się na podstawie przepisów ustawy może odstąpić od uzasadnienia
faktycznego, jeżeli wymaga tego obronność lub bezpieczeństwo państwa.
Art. 3d
1. Cudzoziemiec zamierzający nabyć nieruchomość może
ubiegać się o przyrzeczenie wydania zezwolenia, zwane dalej "promesą". Do promesy
stosuje się odpowiednio przepisy art. 1-3c.
2. Promesa jest ważna rok od
dnia wydania.
3. Promesa może być wydana również na wniosek założycieli
podmiotu, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4.
4. W okresie ważności
promesy nie można odmówić wydania zezwolenia, chyba że uległ zmianie stan faktyczny
istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Art. 3e
1. Nabycie lub objęcie przez cudzoziemca udziałów lub
akcji w spółce handlowej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a
także każda inna czynność prawna dotycząca udziałów lub akcji wymaga zezwolenia
ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli w ich wyniku spółka będąca
właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej stanie się spółką kontrolowaną.
2. Nabycie lub
objęcie przez cudzoziemca udziałów lub akcji w spółce handlowej z siedzibą na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącej właścicielem lub wieczystym
użytkownikiem nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga
zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli spółka ta jest spółką
kontrolowaną, a udziały lub akcje nabywa lub obejmuje cudzoziemiec niebędący
udziałowcem lub akcjonariuszem spółki.
3. Przepisy ust. 1 i 2 nie
dotyczą przypadków, gdy akcje spółki są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym
albo spółka jest właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości określonej
w art. 8 ust. 1 pkt 1, 1a i 5, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 3.
4. Do
zezwoleń, o których mowa w ust. 1 i 2, przepisy art. 1-3d stosuje się
odpowiednio.
5. Wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i
2, powinien oprócz informacji, o których mowa w art. 1a ust. 3 pkt 1 i 3, zawierać
dodatkowo:
1) oznaczenie spółki, której udziały (akcje) są nabywane,
obejmowane albo są przedmiotem innej czynności prawnej,
2) oznaczenie
spółki, która w wyniku nabycia, objęcia udziałów (akcji) albo innej czynności
prawnej dotyczącej udziałów (akcji) innej spółki handlowej stanie się spółką
kontrolowaną,
3) określenie nieruchomości stanowiących własność bądź
będących w użytkowaniu wieczystym spółki, która stanie się spółką kontrolowaną lub
której udziały (akcje) są nabywane lub obejmowane przez cudzoziemców,
4)
określenie sposobu nabycia lub objęcia udziałów (akcji) bądź innej czynności
prawnej dotyczącej udziałów (akcji) w spółce, na skutek której spółka będąca
właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej stanie się spółką kontrolowaną.
Art. 3f
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1) rodzaje dokumentów, o których mowa w art. 1a ust.
4,
2) szczegółowe informacje dotyczące okoliczności wskazanych we
wniosku,
3) wzory oświadczeń składanych przez cudzoziemców w związku z
prowadzonym przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych postępowaniem w sprawie
wydania zezwolenia oraz wykazów dołączanych do tych oświadczeń
-
uwzględniając zróżnicowany zakres informacji i dokumentów składanych przez
cudzoziemców, o których mowa w art. 1 ust. 2.
Art. 4
Minister właściwy do spraw wewnętrznych przedstawia
Sejmowi corocznie, w terminie do dnia 31 marca, szczegółowe sprawozdanie z
realizacji ustawy, a w szczególności o liczbie udzielonych zezwoleń, rodzaju i
obszarze oraz terytorialnym rozmieszczeniu nieruchomości, których one dotyczą, a
także liczbie decyzji odmawiających udzielenia zezwolenia.
Art. 5
Bez przedstawienia zezwolenia Ministra Spraw
Wewnętrznych, a w przypadku ustanowienia w zezwoleniu specjalnych warunków - także
dowodu z dokumentu urzędowego o ich spełnieniu, nie można dokonywać czynności
prawnych oraz wpisów prawa własności i prawa użytkowania wieczystego.
Art. 5a
(uchylony).
Art. 6
1. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wbrew
przepisom ustawy jest nieważne.
2. W razie nabycia nieruchomości wbrew
przepisom ustawy, o nieważności nabycia orzeka sąd także na żądanie, właściwego ze
względu na miejsce położenia nieruchomości, wójta (burmistrza, prezydenta miasta),
starosty, marszałka województwa lub wojewody albo na żądanie ministra właściwego do
spraw wewnętrznych.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do
nabycia lub objęcia udziałów lub akcji w spółce handlowej wbrew przepisom art. 3e,
z tym że żądanie, o którym mowa w ust. 2, zgłosić może także każdy udziałowiec lub
akcjonariusz spółki.
Art. 7
1. Przepisów ustawy nie stosuje się do przekształcenia
spółki handlowej w rozumieniu przepisów tytułu IV działu III ustawy z dnia 15
września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych.
2. Przepisów ustawy nie
stosuje się do nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia przez osoby uprawnione
do dziedziczenia ustawowego. Jeżeli prawo ojczyste spadkodawcy nie przewiduje
dziedziczenia ustawowego, w tym zakresie stosuje się prawo polskie.
3.
Jeżeli cudzoziemiec, który nabył wchodzącą w skład spadku nieruchomość na podstawie
testamentu, nie uzyska zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych na
podstawie wniosku złożonego w ciągu dwóch lat od dnia otwarcia spadku, prawo
własności nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego nabywają osoby, które
byłyby powołane do spadku z ustawy.
4. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się
odpowiednio do udziałów lub akcji spółki handlowej będącej właścicielem lub
wieczystym użytkownikiem nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
5. Przepisów ustawy nie stosuje się do funduszu inwestycyjnego zamkniętego
oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego stosującego zasady i
ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszu inwestycyjnego zamkniętego w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.
U. Nr 146, poz. 1546).
Art. 7a
(uchylony).
Art. 8
1. Nie wymaga uzyskania zezwolenia, z zastrzeżeniem ust.
3:
1) nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z
dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388),
1a)
nabycie samodzielnego lokalu użytkowego o przeznaczeniu garażowym lub udziału w
takim lokalu, jeżeli jest to związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych
nabywcy lub właściciela nieruchomości lub samodzielnego lokalu mieszkalnego,
2) nabycie nieruchomości przez cudzoziemca zamieszkującego w
Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 5 lat od udzielenia mu zezwolenia na
osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot
Europejskich;
3) nabycie przez cudzoziemca, będącego małżonkiem
obywatela polskiego i zamieszkującego w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 2
lata od udzielenia mu zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt
rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, nieruchomości, które w wyniku
nabycia stanowić będą wspólność ustawową małżonków;
4) nabycie przez
cudzoziemca nieruchomości, jeżeli w dniu nabycia jest uprawniony do dziedziczenia
ustawowego po zbywcy nieruchomości, a zbywca nieruchomości jest jej właścicielem
lub wieczystym użytkownikiem co najmniej 5 lat,
5) nabycie przez
podmiot, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4, na jego cele statutowe, nieruchomości
nie zabudowanych, których łączna powierzchnia w całym kraju nie przekracza 0,4 ha
na obszarze miast.
6) nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, będącego
bankiem i jednocześnie wierzycielem hipotecznym, w trybie przejęcia nieruchomości
na własność w wyniku bezskutecznej licytacji w postępowaniu egzekucyjnym,
7) nabycie lub objęcie przez bank będący osobą prawną określoną w art. 1 ust. 2
pkt 4 akcji lub udziałów w spółce, o której mowa w art. 3e, w związku z
dochodzeniem przez ten bank roszczeń wynikających z dokonanych czynności
bankowych.
2. Nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemców,
będących obywatelami lub przedsiębiorcami państw członkowskich Europejskiego
Obszaru Gospodarczego, z wyjątkiem nabycia:
1) nieruchomości rolnych i
leśnych, przez okres 12 lat od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii
Europejskiej,
2) drugiego domu, przez okres 5 lat od dnia przystąpienia
Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.
2a. Nie jest wymagane
uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemców, będących obywatelami państw członkowskich
Europejskiego Obszaru Gospodarczego w okresach określonych w ust. 2, w
przypadku:
1) nabycia nieruchomości rolnych położonych:
a) w
województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, opolskim, pomorskim,
warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim - po upływie 7 lat od dnia
zawarcia umowy dzierżawy z datą pewną, jeżeli przez ten okres osobiście prowadzili
na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej,
b) w województwach: lubelskim, łódzkim,
małopolskim, mazowieckim, podkarpackim, podlaskim, śląskim, świętokrzyskim - po
upływie 3 lat od dnia zawarcia umowy dzierżawy z datą pewną, jeżeli przez ten okres
osobiście prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie
zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2) nabycia
drugiego domu:
a) jeżeli nabywca legalnie, nieprzerwanie zamieszkuje co
najmniej 4 lata na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
b) w celu
wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług
turystycznych.
2b. Obywatele państw członkowskich Europejskiego Obszaru
Gospodarczego, będący w dniu uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej udziałowcami lub akcjonariuszami spółek handlowych z siedzibą na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą do okresów dzierżawy, o których mowa w
ust. 2a pkt 1, zaliczyć okres dzierżawy nieruchomości rolnej przez spółkę, jeżeli
przez ten okres, będąc udziałowcami lub akcjonariuszami spółki, osobiście
prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Zwolnień, o których mowa w ust.
1, nie stosuje się do nieruchomości położonych w strefie nadgranicznej oraz gruntów
rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha.
4. Minister właściwy do
spraw wewnętrznych prowadzi rejestr nieruchomości, udziałów i akcji, nabytych lub
objętych przez cudzoziemców bez zezwolenia w przypadkach określonych w ust. 1, 2 i
2a, oraz rejestr nieruchomości, udziałów i akcji nabytych lub objętych przez
cudzoziemców na podstawie wymaganych zezwoleń, o których mowa w art. 1 ust. 1 oraz
w art. 3e ust. 1 i 2.
5. Rada Ministrów określi, w drodze
rozporządzenia, tryb postępowania i szczegółowe zasady prowadzenia rejestrów, o
których mowa w ust. 4.
Art. 8a
1. Notariusz przesyła ministrowi właściwemu do spraw
wewnętrznych, w terminie 7 dni od dnia sporządzenia, wypis z aktu notarialnego,
mocą którego cudzoziemiec nabył lub objął nieruchomość, udziały lub akcje w spółce,
będącej właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do sądu, jeżeli nabycie nieruchomości
nastąpiło na podstawie prawomocnego orzeczenia oraz gdy nabycie lub objęcie
udziałów lub akcji podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców.
Art. 9
(skreślony)
Art. 10
Ustawa niniejsza nabiera mocy obowiązującej w 8 dni po
jej ogłoszeniu.