| Ostatnio wprowadzona aktualizacja: |
| 14.06.2007, | Dz.U. z 2007 roku Nr 125, | poz. 873 |
Ustawa Prawo spółdzielcze
z dnia 16 września 1982
Dz.U. z 1982r. Nr 30, poz. 210
stan prawny na dzień 3 września 2007 roku
CZĘŚĆ I
Spółdzielnie
Tytuł I
Przepisy wspólne
DZIAŁ I
SPÓŁDZIELNIA I JEJ STATUT
Art. 1
§ 1. Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej
liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie
swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą.
§ 2. Spółdzielnia może
prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich
środowiska.
Art. 2
Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie niniejszej ustawy,
innych ustaw oraz zarejestrowanego statutu.
Art. 3
Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków.
Art. 4
(skreślony).
Art. 5
§ 1. Statut spółdzielni powinien określać:
1)oznaczenie
nazwy z dodatkiem "spółdzielnia" lub "spółdzielczy" i podaniem jej siedziby,
2)przedmiot działalności spółdzielni oraz czas trwania, o ile założono ją na czas
określony,
3)wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek
obowiązany jest zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w
terminie; jeżeli statut przewiduje wnoszenie więcej niż jednego udziału, może określać ich
górną granicę,
4)prawa i obowiązki członków,
5)zasady i tryb
przyjmowania członków, wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania członków,
6)zasady zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania
uchwał,
7)zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni,
8)zasady podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) oraz pokrywania strat
spółdzielni.
§ 2. Statut ponadto powinien zawierać postanowienia, których
wprowadzenia wymagają przepisy niniejszej ustawy, oraz może zawierać inne
postanowienia.
DZIAŁ II
TRYB
ZAKŁADANIA I REJESTROWANIA SPÓŁDZIELNI
Art. 6
§ 1. Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele)
uchwalają statut spółdzielni, potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich
podpisów, oraz dokonują wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do
kompetencji walnego zgromadzenia, lub komisji organizacyjnej w składzie co najmniej trzech
osób.
§ 2. Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu,
jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne. W
spółdzielniach produkcji rolnej liczba założycieli - osób fizycznych nie może być mniejsza
od pięciu.
§ 3-6. (skreślone).
Art. 7
§ 1. Zarząd spółdzielni powinien wystąpić do sądu rejestrowego, w
którego okręgu spółdzielnia ma mieć siedzibę, z wnioskiem o wpisanie spółdzielni do rejestru
spółdzielni i ich związków, zwanego dalej "rejestrem".
§ 2. Do wniosku dołącza
się:
1)dwa odpisy statutu,
2)odpisy dokumentów stwierdzających wybór
zarządu i rady,
3)(skreślony),
4)inne dokumenty, których złożenia
wymagają przepisy szczególne.
§ 3. Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu
spółdzielni. Podpisy ich powinny być uwierzytelnione przez sąd rejestrowy lub przez
notariusza.
Art. 8
§ 1. Sąd wyda postanowienie o wpisaniu spółdzielni do rejestru po
stwierdzeniu, że uchwalony przez założycieli statut zgodny jest z przepisami prawa.
§ 2. Jeżeli sąd stwierdzi braki we wniosku lub statucie, to zażąda uzupełnienia lub zmiany
w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu sąd poweźmie
postanowienie odmawiające wpisu.
Art. 8a
Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzi rejestr spółdzielni. Zasady
prowadzenia rejestru i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada Spółdzielcza.
Art. 9
(skreślony).
Art. 10
§ 1. Wpis spółdzielni do rejestru powinien zawierać następujące
dane:
1)nazwę spółdzielni, jej siedzibę i adres,
2)przedmiot
działalności spółdzielni,
3)czas trwania spółdzielni, jeżeli założono ją na czas
określony,
4)wysokość i ilość udziałów, które członek powinien wnieść,
5)wzmiankę o prawie lub obowiązku wnoszenia wkładów, jeśli statut przewiduje takie prawo
lub obowiązek,
6)imiona i nazwiska członków zarządu, sposób reprezentowania przez
nich spółdzielni, a także imiona i nazwiska osób pełniących czasowo funkcje członków
zarządu,
7)ograniczenia uprawnień zarządu przewidziane statutem, a także
uchwałami walnego zgromadzenia lub rady podjętymi w ramach ich uprawnień statutowych,
8)imiona i nazwiska pełnomocników, którym udzielono pełnomocnictwa do dokonywania
czynności związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej
wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki, oraz granice ich umocowania.
§ 2. Zgłoszeniu do rejestru i wpisaniu podlegają także dane dotyczące połączenia się
spółdzielni, podziału spółdzielni, likwidacji, upadłości, imiona i nazwiska likwidatorów,
imię i nazwisko syndyka upadłości oraz zmiany i uzupełnienia danych wymienionych w
niniejszym paragrafie i paragrafie poprzedzającym.
§ 3. W wypadku zgłoszenia
zmiany członków zarządu lub likwidatorów do zgłoszenia należy dołączyć uwierzytelnione
podpisy nowych członków lub likwidatorów.
§ 4. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
do zgłoszenia do rejestru zmian i uzupełnień danych wymienionych w § 1 i 2 obowiązani są
zarząd lub likwidator w ciągu dwóch tygodni od dnia powstania tych zmian lub uzupełnień.
§ 5. W razie niedokonania przez członków zarządu lub likwidatorów spółdzielni
obowiązkowych zgłoszeń do rejestru, sąd może nałożyć na nich kary porządkowe w łącznej
wysokości nie przekraczającej dziesięciokrotnej kwoty najniższego miesięcznego
wynagrodzenia.
§ 6. Na postanowienie sądu o nałożeniu kary porządkowej służy
zażalenie.
Art. 11
§ 1. Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do
rejestru.
§ 2. Za czynności dokonane w interesie spółdzielni przed
zarejestrowaniem osoby działające do chwili zarejestrowania spółdzielni odpowiadają wobec
osób trzecich solidarnie. Za zobowiązania wynikające z tych czynności spółdzielnia odpowiada
po jej zarejestrowaniu tak jak za zaciągnięte przez siebie. Jednakże osoby działające przed
zarejestrowaniem spółdzielni odpowiadają wobec niej według przepisów prawa cywilnego.
Art. 12
§ 1. Osoby trzecie nie mogą zasłaniać się nieznajomością danych,
które zostały wpisane do rejestru, chyba że dowiodą, iż o nich wiedzieć nie mogły.
§ 2. Dane, o których mowa w art. 10 § 1 i 2, a które nie zostały wpisane do rejestru, nie
wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich, chyba że im udowodniono, iż o nich
wiedziały.
Art. 12a
§ 1. Zmiana statutu spółdzielni wymaga uchwały walnego
zgromadzenia podjętej większością 2/3 głosów.
§ 2. Zarząd jest obowiązany uchwałę
o zmianie statutu zgłosić w ciągu trzydziestu dni od daty jej podjęcia do sądu rejestrowego,
załączając dwa odpisy protokołu walnego zgromadzenia. Przepisy art. 8 stosuje się
odpowiednio.
§ 3. Zmiana statutu nie wywołuje skutków prawnych przed jej
wpisaniem do rejestru.
Art. 13
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi sposób
prowadzenia rejestru spółdzielni oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tego
rejestru.
Art. 14
Organem właściwym do publikowania ogłoszeń spółdzielczych
przewidzianych w przepisach prawa jest "Monitor Spółdzielczy" wydawany przez Krajową Radę
Spółdzielczą.
DZIAŁ III
CZŁONKOWIE,
ICH PRAWA I OBOWIĄZKI
Art. 15
§ 1. Spółdzielnia liczy co najmniej dziesięciu członków, a
spółdzielnia produkcji rolnej co najmniej pięciu członków, o ile statut nie wymaga liczby
większej.
§ 2. Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej
zdolności do czynności prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że
ustawa stanowi inaczej.
§ 3. Ponadto statut może określać wypadki, w których
dopuszczalne jest członkostwo osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub nie
mających tej zdolności. Osoby takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym
zgromadzeniu biorą one udział przez swoich przedstawicieli ustawowych.
§ 4.
Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie stanowi inaczej.
§ 5. Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, musi
liczyć co najmniej trzech członków.
Art. 16
§ 1. Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji.
Deklaracja powinna być złożona pod nieważnością w formie pisemnej. Podpisana przez
przystępującego do spółdzielni deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce
zamieszkania, a jeżeli przystępujący jest osobą prawną - jej nazwę i siedzibę, ilość
zadeklarowanych udziałów, dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a
także inne dane przewidziane w statucie.
§ 2. W formie pisemnej deklaruje się
także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych zawartych w deklaracji.
§ 3.
Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożonym spółdzielni wskazać
osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały. Prawo z tego
tytułu nie należy do spadku.
Art. 17
§ 1. Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się
członkami spółdzielni z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej
zarejestrowaniu stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez
spółdzielnię.
§ 2. Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem dwóch
członków zarządu lub osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o
przyjęciu. Obowiązuje to również przy zmianie danych dotyczących zadeklarowanych udziałów
lub wkładów.
§ 3. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia
powinna być podjęta w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w
poczet członków oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być
zawiadomiony pisemnie w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie
przyjęcia powinno zawierać uzasadnienie.
§ 4. Statut spółdzielni powinien
wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyjmowania członków. Jeżeli organem tym nie jest
walne zgromadzenie, statut powinien wskazywać także organ, do którego służy odwołanie od
decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy wniesienia i rozpatrzenia tego
odwołania.
Art. 18
§ 1. Prawa i obowiązki wynikające z członkostwa w spółdzielni są
dla wszystkich członków równe.
§ 2. Członek spółdzielni ma prawo:
1)
uczestniczenia w walnym zgromadzeniu lub zebraniu grupy członkowskiej;
2)
wybierania i bycia wybieranym do organów spółdzielni;
3) otrzymania odpisu
statutu i regulaminów, zaznajamiania się z uchwałami organów spółdzielni, protokołami obrad
organów spółdzielni, protokołami lustracji, rocznymi sprawozdaniami finansowymi, umowami
zawieranymi przez spółdzielnię z osobami trzecimi, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1
ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119,
poz. 1116, z 2004 r. Nr 19, poz. 177 i Nr 63, poz. 591, z 2005 r. Nr 72, poz. 643, Nr 122,
poz. 1024, Nr 167, poz. 1398 i Nr 260, poz. 2184 oraz z 2006 r. Nr 165, poz. 1180);
4) żądania rozpatrzenia przez właściwe organy spółdzielni wniosków dotyczących jej
działalności;
5) udziału w nadwyżce bilansowej;
6) do świadczeń
spółdzielni w zakresie jej statutowej działalności.
§ 3. Spółdzielnia może
odmówić członkowi wglądu do umów zawieranych z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa
tych osób lub jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że członek wykorzysta pozyskane informacje
w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę.
Odmowa powinna być wyrażona na piśmie. Członek, któremu odmówiono wglądu do umów zawieranych
przez spółdzielnie z osobami trzecimi, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o
zobowiązanie spółdzielni do udostępnienia tych umów. Wniosek należy złożyć w terminie
siedmiu dni od dnia doręczenia członkowi pisemnej odmowy.
§ 4. Członkowi
spółdzielni przysługują również inne prawa określone w ustawie lub w statucie.
§
5. Członek spółdzielni ma obowiązek:
1) przestrzegania przepisów prawa,
postanowień statutu i opartych na nich regulaminów;
2) dbania o dobro i rozwój
spółdzielni oraz uczestniczenia w realizacji jej zadań statutowych.
§ 6. Członek
spółdzielni wykonuje również inne obowiązki określone w ustawie lub w statucie.
§
7. Przepisy ustawy, statut oraz umowy zawierane przez spółdzielnię z jej członkami określają
prawa i obowiązki członków wynikające ze stosunków prawnych pochodnych od członkostwa w
spółdzielni.
Art. 19
§ 1. Członek spółdzielni obowiązany jest do wniesienia wpisowego
oraz zadeklarowanych udziałów stosownie do postanowień statutu.
§ 2. Członek
spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych udziałów.
§ 3. Członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej
zobowiązania.
Art. 20
§ 1. Członek spółdzielni obowiązany jest zadeklarować jeden
udział, jeżeli statut nie zobowiązuje członków do zadeklarowania większej ilości
udziałów.
§ 2. Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na
własność spółdzielni lub do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego
stosunku prawnego. W tym wypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego
spółdzielni prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady
niepieniężne, terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji
spółdzielni, wystąpienia członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych
wypadkach przewidzianych w statucie.
Art. 21
Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać
zwrotu wpłat dokonanych na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość
udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu). Zwrot
tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym
członek wystąpił z żądaniem oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na
pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2). Sposób i termin zwrotu określa statut.
Art. 22
Członek spółdzielni może wystąpić z niej za wypowiedzeniem.
Wypowiedzenie powinno być dokonane pod nieważnością w formie pisemnej. Termin i okres
wypowiedzenia określa statut. Za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu
wypowiedzenia.
Art. 23
(skreślony).
Art. 24
§ 1. Spółdzielnia może rozwiązać stosunek członkostwa tylko przez
wykluczenie albo wykreślenie członka.
§ 2. Wykluczenie członka ze spółdzielni
może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze
pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub
dobrymi obyczajami. Statut określa przyczyny wykluczenia.
§ 3. Członek
niewykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego niezawinionych może być
wykreślony z rejestru członków spółdzielni. Statut określa przyczyny wykreślenia.
§ 4. Wykluczenia albo wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada
nadzorcza albo walne zgromadzenie spółdzielni. Organ, do którego kompetencji należy
podejmowanie uchwał w sprawie wykluczenia albo wykreślenia, ma obowiązek wysłuchać wyjaśnień
zainteresowanego członka spółdzielni.
§ 5. Organ, który podjął uchwałę w sprawie
wykreślenia albo wykluczenia, ma obowiązek zawiadomić członka na piśmie wraz z uzasadnieniem
o wykreśleniu albo wykluczeniu ze spółdzielni w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia
uchwały. Uzasadnienie powinno w szczególności przedstawiać motywy, którymi kierował się
organ spółdzielni uznając, że zachowanie członka wyczerpuje przesłanki wykluczenia albo
wykreślenia określone w statucie. Zawiadomienie zwrócone z powodu niezgłoszenia przez
członka zmiany podanego przez niego adresu ma moc prawną doręczenia.
§ 6. Jeżeli
organem właściwym w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka ze spółdzielni jest,
zgodnie z postanowieniami statutu, rada nadzorcza, członek spółdzielni ma prawo:
1) odwołać się od uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu do walnego zgromadzenia, w
terminie określonym w statucie, albo
2) zaskarżyć uchwałę rady nadzorczej do sądu
w terminie sześciu tygodni od dnia doręczenia członkowi uchwały z uzasadnieniem; przepisy
art. 42 stosuje się odpowiednio.
§ 7. W wypadku bezskutecznego upływu terminu do
rozpatrzenia odwołania przez walne zgromadzenie, termin do zaskarżenia do sądu uchwały rady
nadzorczej, o którym mowa w § 6 pkt 2, biegnie od dnia, w którym odwołanie powinno być
najpóźniej rozpatrzone.
§ 8. W wypadku wniesienia do walnego zgromadzenia
odwołania od uchwały rady nadzorczej w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członek
spółdzielni ma prawo być obecny przy rozpatrywaniu odwołania i popierać je. Do wniesienia
odwołania i jego rozpatrzenia stosuje się postanowienia statutu o postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym.
§ 9. Jeżeli statut nie przewiduje postępowania
wewnątrzspółdzielczego, termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w § 6 pkt 1, wynosi
miesiąc od dnia doręczenia zawiadomienia o wykluczeniu albo wykreśleniu wraz z
uzasadnieniem. Odwołanie powinno być rozpatrzone na najbliższym walnym zgromadzeniu, nie
później jednak niż w ciągu dwunastu miesięcy od dnia wniesienia odwołania. Odwołujący się
członek spółdzielni powinien być zawiadomiony o terminie walnego zgromadzenia co najmniej
trzy tygodnie przed tym terminem.
§ 10. Wykluczenie albo wykreślenie staje się
skuteczne z chwilą:
1) bezskutecznego upływu terminu do zaskarżenia do sądu
uchwały rady nadzorczej, chyba że członek przed upływem tego terminu wniósł odwołanie od
uchwały rady do walnego zgromadzenia;
2) bezskutecznego upływu terminu do
wniesienia do walnego zgromadzenia odwołania od uchwały rady nadzorczej, jeżeli termin ten
jest dłuższy od terminu do zaskarżenia do sądu uchwały rady;
3) bezskutecznego
upływu terminu do zaskarżenia do sądu uchwały walnego zgromadzenia;
4)
prawomocnego oddalenia przez sąd powództwa o uchylenie uchwały rady nadzorczej albo walnego
zgromadzenia.
Art. 25
§ 1. Członka zmarłego skreśla się z rejestru członków spółdzielni
ze skutkiem od dnia, w którym nastąpiła śmierć. Osobę prawną będącą członkiem spółdzielni
skreśla się z rejestru członków ze skutkiem od dnia jej ustania.
§ 2. Jeżeli
zmarły członek pozostawił więcej niż jednego spadkobiercę, spadkobiercy powinni w celu
wykonywania przechodzących na nich praw majątkowych zmarłego ustanowić wspólnego
pełnomocnika lub wskazać zarządcę ustanowionego przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów Kodeksu cywilnego o zarządzie rzeczą wspólną.
Art. 26
§ 1. Udział byłego członka wypłaca się na podstawie zatwierdzonego
sprawozdania finansowego za rok, w którym członek przestał należeć do spółdzielni. Sposób i
terminy wypłaty określa statut.
§ 2. Byłemu członkowi nie przysługuje prawo do
funduszu zasobowego oraz do innego majątku spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 125 § 5a.
Art. 27
§ 1. Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni
o wypłatę udziałów oraz o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od
dnia, w którym roszczenia te stały się wymagalne.
§ 2. Wierzyciel członka może
uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania członkostwa.
§ 3.
Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna, a przepis szczególny nie
stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować egzekucję do wniesionych przez członka
wkładów. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości staje się
wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że wymagalność tego
roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów.
§ 4. W razie
zajęcia przez wierzyciela członka wkładów stanowiących środki produkcji, spółdzielni służy
prawo pierwszeństwa ich nabycia w postępowaniu egzekucyjnym.
§ 5. Wierzytelności
spółdzielni do członka z tytułu wpłat na udziały nie podlegają zajęciu na rzecz wierzycieli
spółdzielni.
Art. 28
W razie otwarcia likwidacji w ciągu sześciu miesięcy lub wszczęcia
postępowania upadłościowego w ciągu roku od dnia, w którym członek przestał należeć do
spółdzielni, obowiązany jest on wobec spółdzielni do uczestniczenia w pokrywaniu jej strat
tak, jak gdyby był nadal członkiem.
Art. 29
§ 1. Roszczenia o wypłatę udziałów, udziału w nadwyżce bilansowej
oraz z tytułu zwrotu wkładów albo ich równowartości pieniężnej ulegają przedawnieniu z
upływem trzech lat.
§ 2. (skreślony).
§ 3. Przepis § 1 nie ma
zastosowania do roszczeń o zwrot nieruchomości.
Art. 30
Zarząd spółdzielni prowadzi rejestr członków zawierający ich
imiona i nazwiska oraz miejsce zamieszkania (w odniesieniu do członków będących osobami
prawnymi - ich nazwę i siedzibę), wysokość zadeklarowanych i wniesionych udziałów, wysokość
wniesionych wkładów, ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, zmiany tych danych, datę
przyjęcia w poczet członków, datę wypowiedzenia członkostwa i jego ustania, a także inne
dane przewidziane w statucie. Członek spółdzielni, jego małżonek i wierzyciel członka lub
spółdzielni ma prawo przeglądać rejestr.
Art. 31
Zarząd spółdzielni powinien wydać każdemu członkowi na jego
żądanie odpis statutu oraz regulaminów wydanych na podstawie tego statutu.
Art. 32
§ 1. Statut może stanowić, że w określonych w nim sprawach między
członkiem a spółdzielnią, członkowi przysługuje prawo odwołania się od uchwały organu
spółdzielni do innego wskazanego w statucie organu spółdzielni w postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym. W tym wypadku statut powinien określać zasady i tryb postępowania
wewnątrzspółdzielczego, a w szczególności terminy wniesienia i rozpatrzenia odwołania.
§ 2. W wypadku wniesienia przez członka odwołania w postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym bieg przedawnienia i terminów zawitych ulega zawieszeniu do dnia
zakończenia tego postępowania, jednakże przez okres nie dłuższy niż rok od dnia, w którym
organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie.
§ 3. Postanowienia statutu o
postępowaniu wewnątrzspółdzielczym nie mogą ograniczać dochodzenia przez członków ich praw
na drodze sądowej. W wypadku zaskarżenia przez członka uchwały w postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym i sądowym, postępowanie wewnątrzspółdzielcze ulega umorzeniu.
Art. 33
(uchylony).
Art. 34
(skreślony).
DZIAŁ IV
ORGANY
SPÓŁDZIELNI
Art. 35
§ 1. Organami spółdzielni są:
1)walne zgromadzenie,
2)rada nadzorcza, zwana dalej "radą",
3)zarząd,
4)w
spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli
- zebrania grup członkowskich (art. 59).
§ 2. Wybory do organów spółdzielni, o
których mowa w paragrafie poprzedzającym, dokonywane są w głosowaniu tajnym spośród
nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka organu następuje także w głosowaniu
tajnym.
§ 3. Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż
wymienione w § 1, składających się z członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa
zakres uprawnień tych organów oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków.
§ 4.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości głosów dla podjęcia
uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale.
§ 5. Tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz
sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim
regulaminy tych organów.
Rozdział 1
Walne
zgromadzenie
Art. 36
§ 1. Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni.
§ 2. Członek może brać udział w walnym zgromadzeniu tylko osobiście, chyba że ustawa
stanowi inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym
zgromadzeniu przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować
więcej niż jednego członka.
§ 2a. Członek ma prawo korzystania na własny koszt z
pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Osoby, z których pomocy korzysta członek, nie są
uprawnione do zabierania głosu.
§ 3. Każdy członek ma jeden głos bez względu na
ilość posiadanych udziałów. Statut spółdzielni, której członkami mogą być wyłącznie osoby
prawne, może określać inną zasadę ustalania liczby głosów przysługujących członkom.
§ 4. W walnym zgromadzeniu mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele
związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz przedstawiciele Krajowej
Rady Spółdzielczej.
Art. 37
§ 1. Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy
liczbę w nim określoną, walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez zebranie
przedstawicieli. W takim wypadku statut powinien określać zasady ustalania liczby
przedstawicieli i ich wyboru oraz czas trwania przedstawicielstwa.
§ 2. Do
zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy i statutu o
walnych zgromadzeniach.
§ 3. O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania
przedstawicieli należy zawiadomić wszystkich członków spółdzielni w sposób wskazany w
statucie.
§ 4. Członek spółdzielni niebędący przedstawicielem może uczestniczyć w
zebraniu przedstawicieli bez prawa głosu.
Art. 38
§ 1. Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy:
1)uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej oraz społecznej i
kulturalnej,
2)rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzanie sprawozdań rocznych i
sprawozdań finansowych oraz podejmowanie uchwał co do wniosków członków spółdzielni, rady
lub zarządu w tych sprawach i udzielanie absolutorium członkom zarządu,
3)rozpatrywanie wniosków wynikających z przedstawionego protokołu polustracyjnego z
działalności spółdzielni oraz podejmowanie uchwał w tym zakresie,
4)podejmowanie
uchwał w sprawie podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) lub sposobu pokrycia
strat,
5)podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub
innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej,
6)podejmowanie uchwał w sprawie
przystępowania do innych organizacji gospodarczych oraz występowania z nich,
7)oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań jaką spółdzielnia może zaciągnąć,
8)podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni oraz
likwidacji spółdzielni,
9)rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym
odwołań od uchwał rady,
10)uchwalanie zmian statutu,
11)podejmowanie
uchwał w sprawie przystąpienia lub wystąpienia spółdzielni ze związku oraz upoważnienie
zarządu do podejmowania działań w tym zakresie,
12)wybór delegatów na zjazd
związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszona.
§ 2. Statut może zastrzec do
wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał również w innych sprawach.
Art. 39
§ 1. Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w
ciągu sześciu miesięcy po upływie roku obrachunkowego.
§ 2. Zarząd zwołuje walne
zgromadzenie także na żądanie:
1)rady,
2)przynajmniej jednej
dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia tego nie zastrzeżono w
statucie dla większej liczby członków.
§ 3. W spółdzielniach, w których walne
zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli, zarząd zwołuje je także na
żądanie:
1)1/3 przedstawicieli na zebranie przedstawicieli,
2)zebrań
grup członkowskich obejmujących co najmniej 1/5 ogólnej liczby członków spółdzielni.
§ 4. Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z podaniem
celu jego zwołania.
§ 5. W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie
(zebranie przedstawicieli) zwołuje się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu
sześciu tygodni od dnia wniesienia żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada
nadzorcza, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada
Spółdzielcza, na koszt spółdzielni.
Art. 40
§ 1. O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia
zawiadamia się członków, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz
Krajową Radę Spółdzielczą w sposób i w terminach określonych w statucie.
§ 2.
Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli), w myśl art.
39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia oznaczonych spraw na porządku jego obrad, pod
warunkiem wystąpienia z tym żądaniem w terminie przez statut określonym.
Art. 41
§ 1. Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach
objętych porządkiem obrad podanych do wiadomości członków w terminach i w sposób określonych
w statucie.
§ 2. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co
najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej.
§ 3. Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien być
podpisany przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne osoby wskazane w
statucie.
§ 4. Protokoły są jawne dla członków spółdzielni, przedstawicieli
związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz dla Krajowej Rady
Spółdzielczej.
§ 5. Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez
dziesięć lat, o ile przepisy w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu
dłuższego.
Art. 42
§ 1. Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków
spółdzielni oraz wszystkie jej organy.
§ 2. Uchwała sprzeczna z ustawą jest
nieważna.
§ 3. Uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi
obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka
może być zaskarżona do sądu.
§ 4. Każdy członek spółdzielni lub zarząd może
wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie
wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo
wykreślonemu.
§ 5. Jeżeli zarząd wytacza powództwo, spółdzielnię reprezentuje
pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą, a spółdzielnię, w której nie powołuje się rady
nadzorczej, pełnomocnik ustanowiony przez walne zgromadzenie. W wypadku nieustanowienia
pełnomocnika sąd właściwy do rozpoznania sprawy ustanawia kuratora dla spółdzielni.
§ 6. Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu
sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek
nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni
od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed
upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia.
§ 7. Jeżeli ustawa lub statut
wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy wskazany w § 6 biegnie od
dnia tego zawiadomienia dokonanego w sposób wskazany w statucie.
§ 8. Sąd może
nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 6, jeżeli utrzymanie uchwały walnego
zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie w
zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest
nadmierne.
§ 9. Orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały
walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków
spółdzielni oraz wszystkich jej organów.
Art. 43
(skreślony).
Rozdział 2
Rada
nadzorcza
Art. 44
Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością
spółdzielni.
Art. 45
§ 1. Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych
stosownie do postanowień statutu przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub
zebrania grup członkowskich.
§ 2. Do rady mogą być wybierani wyłącznie członkowie
spółdzielni. Jeżeli członkiem spółdzielni jest osoba prawna, do rady może być wybrana osoba
nie będąca członkiem spółdzielni, wskazana przez osobę prawną.
§ 3.
(skreślony).
§ 4. Kadencję rady określa statut, z zastrzeżeniem art.
82 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.
§ 5. Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów
przez organ, który go wybrał.
§ 6. Członkowi rady spółdzielni można wypowiedzieć
umowę o pracę albo warunki pracy lub płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy
dopuszcza dokonanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związku
zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę na innej
podstawie niż umowa o pracę.
Art. 46
§ 1. Do zakresu działania rady należy:
1)uchwalanie
planów gospodarczych i programów działalności społecznej i kulturalnej,
2)nadzór
i kontrola działalności spółdzielni poprzez:
a)badanie okresowych sprawozdań oraz
sprawozdań finansowych,
b)dokonywanie okresowych ocen wykonania przez
spółdzielnię jej zadań gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania przez
spółdzielnię praw jej członków,
c)przeprowadzanie kontroli nad sposobem
załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni i jej członków,
3)podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia zakładu
lub innej jednostki organizacyjnej,
4)podejmowanie uchwał w sprawie
przystępowania do organizacji społecznych oraz występowania z nich,
5)zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni,
6)rozpatrywanie skarg na
działalność zarządu,
7)składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w
szczególności wyniki kontroli i ocenę sprawozdań finansowych,
8)podejmowanie
uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu
lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu oraz reprezentowanie
spółdzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania spółdzielni wystarczy dwóch członków
rady przez nią upoważnionych.
§ 2. Statut może zastrzec do zakresu działania rady
jeszcze inne uprawnienia. Statut może również przekazać do wyłącznej właściwości walnego
zgromadzenia podejmowanie uchwał we wszystkich lub niektórych sprawach wymienionych w § 1
pkt 1, 3 oraz 5; w takim wypadku statut może przyjąć dla rady nazwę komisji rewizyjnej.
§ 3. Statut może przewidywać wybór przez radę jej prezydium z zadaniem organizowania
pracy rady.
§ 4. W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu,
członków i pracowników spółdzielni wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i
dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio stan majątku spółdzielni.
Art. 47
(skreślony).
Rozdział 3
Zarząd
Art. 48
§ 1. Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją
na zewnątrz.
§ 2. Podejmowanie decyzji nie zastrzeżonych w ustawie lub statucie
innym organom należy do zarządu.
Art. 49
§ 1. Skład i liczbę członków zarządu określa statut. Statut może
przewidywać zarząd jednoosobowy, którym jest prezes, i ustalać wymagania, jakie powinna
spełniać osoba wchodząca w skład zarządu lub prezes w zarządzie jednoosobowym.
§
2. Członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępców, wybiera i odwołuje, stosownie do
postanowień statutu, rada lub walne zgromadzenie.
§ 3. Spółdzielnie, których
członkami są wyłącznie osoby prawne, wybierają zarząd spośród kandydatów będących osobami
fizycznymi wskazanymi przez te osoby prawne. W spółdzielniach, w których członkami są osoby
fizyczne i osoby prawne, członków zarządu wybiera się również spośród kandydatów wskazanych
przez osoby prawne.
§ 4. Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu,
którym nie udzieliło absolutorium (art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ
stosownie do postanowień statutu wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie stosuje się
przepisu art. 41 § 1.
§ 5. Zarząd jednoosobowy nie może dokonywać czynności w
sprawach wynikających ze stosunku członkostwa. Czynności takie są dokonywane przez radę
nadzorczą, chyba że statut przewiduje właściwość walnego zgromadzenia.
Art. 50
§ 1. Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez
walne zgromadzenie może być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność
jest sprzeczna z przepisami prawa lub statutu.
§ 2. Rada zawieszając w
czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały niezbędne do prawidłowego prowadzenia
działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie.
§ 3.
Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie w formie pisemnej o jego zawieszeniu z
podaniem przyczyn zawieszenia.
Art. 51
(skreślony).
Art. 52
§ 1. Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada
spółdzielni nawiązuje stosunek pracy - w zależności od powierzonego stanowiska - na
podstawie umowy o pracę albo powołania (art. 68 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spółdzielni
pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez względu na stanowisko na podstawie
spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni produkcji rolnej, w których podstawą
świadczenia pracy przez członków jest stosunek członkostwa.
§ 2. Odwołanie
członka zarządu lub zawieszenie go w czynnościach nie narusza jego uprawnień wynikających ze
stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest świadczenie pracy.
§ 3. W razie odwołania członka zarządu zatrudnionego w spółdzielni na podstawie
powołania, prawo odwołania go ze stanowiska pracy przysługuje zarządowi spółdzielni.
Art. 53
(skreślony).
Art. 54
§ 1. Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie
zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym,
oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy.
§ 2. Oświadczenia, o
których mowa w § 1, składa się w ten sposób, że pod nazwą spółdzielni osoby upoważnione do
ich składania zamieszczają swoje podpisy.
§ 3. Oświadczenia pisemne skierowane do
spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo jednemu z członków zarządu lub pełnomocnikowi mają
skutek prawny względem spółdzielni.
Art. 55
§ 1. Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej
osobie pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bieżącą
działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo
jednostki, a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności
szczególnych.
§ 2. Statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa
przez zarząd od uprzedniej zgody rady.
Rozdział 4
Przepisy
wspólne dla rady i zarządu
Art. 56
§ 1. Nie można być jednocześnie członkiem zarządu i
przedstawicielem na zebranie przedstawicieli tej samej spółdzielni. Nie można być
jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie konieczności rada może
wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego pełnienia funkcji członka
(członków) zarządu.
§ 2. Członkowie zarządu i rady nie mogą brać udziału w
głosowaniu w sprawach wyłącznie ich dotyczących.
§ 3. Członkowie rady i zarządu
nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, a w szczególności
uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz przedsiębiorców prowadzących działalność
konkurencyjną wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwołania
członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne przewidziane w odrębnych
przepisach.
§ 4. W wypadku naruszenia przez członka rady nadzorczej zakazu
konkurencji określonego w § 3 - rada może podjąć uchwałę o zawieszeniu członka tego organu w
pełnieniu czynności. Statut określa termin zwołania posiedzenia organu, który dokonał wyboru
zawieszonego członka rady. Powyższy organ rozstrzyga o uchyleniu zawieszenia bądź odwołaniu
zawieszonego członka rady.
Art. 57
W skład rady nie mogą wchodzić osoby będące kierownikami bieżącej
działalności gospodarczej spółdzielni lub pełnomocnikami zarządu oraz osoby pozostające z
członkami zarządu lub kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni w związku
małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu
linii bocznej.
Art. 58
Członek zarządu, rady oraz likwidator odpowiada wobec spółdzielni
za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami
statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy.
Rozdział 5
Zebrania
grup członkowskich
Art. 59
§ 1. W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje
zastąpione przez zebranie przedstawicieli, z zastrzeżeniem art. 83 ustawy z dnia
15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, organami tych spółdzielni są także
zebrania grup członkowskich. Zasady podziału członków na grupy członkowskie i zasady
działania tych zebrań określa statut.
§ 2. Do uprawnień zebrań grup członkowskich
należy:
1)wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie
przedstawicieli,
2)wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni, jeśli
statut tak stanowi,
3)rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad
najbliższego zebrania przedstawicieli, i zgłaszanie swoich wniosków w tych sprawach,
4)rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu,
5)wyrażanie swojej
opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdzielni wniosków w sprawach spółdzielni, a
zwłaszcza we wspólnych sprawach członków wchodzących w skład zebrania grupy.
§ 3.
Statut może również określać inne zadania i uprawnienia zebrań grup członkowskich.
DZIAŁ V (SKREŚLONY).
Art. 60
(skreślony).
Art. 61
(skreślony).
Art. 62
(skreślony).
Art. 63
(skreślony).
Art. 64
(skreślony).
Art. 65
(skreślony).
DZIAŁ VI (SKREŚLONY).
Art. 66
(skreślony).
DZIAŁ VII
GOSPODARKA
SPÓŁDZIELNI
Art. 67
Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku
ekonomicznego przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni.
Art. 68
Spółdzielnia odpowiada za swoje zobowiązania całym
majątkiem.
Art. 69
(skreślony).
Art. 70
(skreślony).
Art. 71
(skreślony).
Art. 72
(skreślony).
Art. 73
(skreślony).
Art. 74
(skreślony).
Art. 75
Zysk spółdzielni, po pomniejszeniu o podatek dochodowy i inne
obciążenia obowiązkowe wynikające z odrębnych przepisów ustawowych, stanowi nadwyżkę
bilansową.
Art. 76
Nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego
zgromadzenia. Co najmniej 5% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobowego,
jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych.
Art. 77
§ 1. Część nadwyżki bilansowej pozostałej po dokonaniu odpisu, o
którym mowa w art. 76, przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia.
§ 2. Zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków spółdzielni określa
statut.
§ 3. Jeżeli zadeklarowane przez członka udziały nie zostały w pełni
wniesione, kwoty przypadające członkowi z tytułu podziału nadwyżki zalicza się na poczet
jego niepełnych udziałów.
§ 4. Jeżeli podział części nadwyżki bilansowej między
członków ma nastąpić w formie oprocentowania udziałów, w podziale tym uwzględnia się byłych
członków (ich spadkobierców), którym przysługują roszczenia o wypłatę udziałów.
Art. 78
§ 1. Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni
są:
1)fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpisów na
udziały członkowskie z podziału nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w
odrębnych przepisach,
2)fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków
wpisowego, części nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych
przepisach.
§ 2. Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w
odrębnych przepisach oraz w jej statucie.
Art. 79
(skreślony).
Art. 80
(skreślony).
Art. 81
(skreślony).
Art. 82
Oprocentowanie wkładów pieniężnych stanowi koszt uzyskania
przychodów.
Art. 83
§ 1. Składki spółdzielni na wykonywanie zadań właściwego
centralnego związku obciążają koszty jej działalności. Składki te są wpłacane przez
spółdzielnię bezpośrednio do centralnego związku.
§ 2. Składki spółdzielni na
wykonywanie zadań innych związków, do których spółdzielnia przystąpiła, są pokrywane z
nadwyżki bilansowej.
§ 3 Za wykonywanie funkcji określonych w art. 4 § 3 Naczelna
Rada pobiera świadczenia według stawek ustalonych uchwałą Ogólnego Zebrania. Świadczenia te
obciążają koszty działalności spółdzielni.
Art. 84
(skreślony).
Art. 85
(skreślony).
Art. 86
(skreślony).
Art. 87
Spółdzielnia prowadzi rachunkowość na zasadach określonych
odrębnymi przepisami.
Art. 88
(uchylony).
Art. 88a
§ 1. Roczne sprawozdania finansowe spółdzielni podlegają badaniu
pod względem rzetelności i prawidłowości. Uchwałę w tym zakresie podejmuje rada
nadzorcza.
§ 2. Roczne sprawozdanie finansowe podlega badaniu w trybie i według
zasad określonych w odrębnych przepisach.
§ 3. Przepis § 1 i § 2 stosuje się
odpowiednio do sprawozdań finansowych stanowiących podstawę przy łączeniu i podziale
spółdzielni.
Art. 89
§ 1. Roczne sprawozdanie z działalności spółdzielni, łącznie ze
sprawozdaniem finansowym i opinią biegłego rewidenta, jeżeli podlega ono obowiązkowemu
badaniu, wykłada się w lokalu spółdzielni co najmniej na czternaście dni przed terminem
walnego zgromadzenia w celu umożliwienia członkom spółdzielni zapoznania się z nim.
§ 2. Ogłaszanie przez organizacje spółdzielcze dokumentów, o których mowa w art. 70 ust. 1
ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591), następuje w
"Monitorze Spółdzielczym".
Art. 90
§ 1. Straty bilansowe spółdzielni pokrywa się z funduszu
zasobowego, a w części przekraczającej fundusz zasobowy - z funduszu udziałowego i innych
funduszów własnych spółdzielni według kolejności ustalonej przez statut. Straty pierwszego
roku obrachunkowego po założeniu spółdzielni mogą być pokryte w roku następnym.
§
2. Gdyby fundusze własne nie wystarczyły na pokrycie strat, walne zgromadzenie może podjąć
uchwałę zobowiązującą członków do wcześniejszego wpłacenia udziałów, niż to przewiduje
statut.
§ 3. Strata bilansowa w banku spółdzielczym pokrywana jest według zasad i
w terminach określonych w programie postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 142
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939, z 1998 r. Nr
160, poz. 1063 i Nr 162, poz. 1118 oraz z 1999 r. Nr 11, poz. 95).
DZIAŁ VIII
LUSTRACJA
Art. 91
§ 1. Każda spółdzielnia obowiązana jest przynajmniej raz na trzy
lata, a w okresie pozostawania w stanie likwidacji corocznie, poddać się lustracyjnemu
badaniu legalności, gospodarności i rzetelności całości jej działania. Lustracja obejmuje
okres od poprzedniej lustracji.
§ 11. W spółdzielniach mieszkaniowych
w okresie budowania przez nie budynków mieszkalnych i rozliczania kosztów budowy tych
budynków, a także w spółdzielniach w stanie likwidacji, lustrację przeprowadza się
corocznie.
§ 12. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie podda się
badaniu lustracyjnemu przewidzianemu w § 1 i § 11, związek rewizyjny, w którym
spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza przeprowadza z własnej inicjatywy
badanie lustracyjne działalności spółdzielni na jej koszt.
§ 2. Spółdzielnia może
wystąpić w każdym czasie o przeprowadzenie lustracji całości lub części jej działalności
albo tylko określonych zagadnień. Lustracja może być przeprowadzona na żądanie walnego
zgromadzenia, rady lub 1/5 członków spółdzielni.
"§ 21. Celem
lustracji jest:
1) sprawdzenie przestrzegania przez spółdzielnię przepisów prawa
i postanowień statutu;
2) zbadanie przestrzegania przez spółdzielnię prowadzenia
przez nią działalności w interesie ogółu członków;
3) kontrola gospodarności,
celowości i rzetelności realizacji przez spółdzielnię jej celów ekonomicznych, socjalnych
oraz kulturalnych;
4) wskazywanie członkom na nieprawidłowości w działalności
organów spółdzielni;
5) udzielanie organizacyjnej i instruktażowej pomocy w
usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości oraz w usprawnieniu działalności spółdzielni.
§ 3. Lustrację przeprowadzają właściwe związki rewizyjne w spółdzielniach w nich
zrzeszonych. Spółdzielnie nie zrzeszone zlecają odpłatne przeprowadzenie lustracji wybranemu
związkowi rewizyjnemu lub Krajowej Radzie Spółdzielczej.
§ 4. Lustratora wyznacza
związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza.
Obowiązki lustratora może pełnić osoba, która uzyskała uprawnienia lustracyjne wydane przez
Krajową Radę Spółdzielczą. Kryteria kwalifikacyjne lustratorów oraz tryb przeprowadzania
lustracji określa Krajowa Rada Spółdzielcza.
§ 5. Jeżeli działalność lustratora
jest niezgodna z prawem, a także jeżeli lustrator nie zachowuje w tajemnicy wiadomości o
działalności spółdzielni uzyskanych przy lustracji, Krajowa Rada Spółdzielcza z własnej
inicjatywy lub na wniosek związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może go
pozbawić uprawnień lustratora. Zachowanie tajemnicy nie obowiązuje wobec organów lustrowanej
spółdzielni, związku rewizyjnego, który lustratora wyznaczył, Krajowej Rady Spółdzielczej
oraz organów wymiaru sprawiedliwości.
§ 6. Uchwała Krajowej Rady Spółdzielczej w
sprawie pozbawienia uprawnień lustratora jest ostateczną decyzją w rozumieniu przepisów
Kodeksu postępowania administracyjnego, który stosuje się odpowiednio.
Art. 92
§ 1. Lustrator obowiązany jest zawiadomić radę i zarząd o
rozpoczęciu lustracji. Członkowie rady uprawnieni są do uczestniczenia w lustracji.
§ 2. Lustrator uprawniony jest do przeglądania ksiąg i wszelkich dokumentów w lustrowanej
spółdzielni oraz do bezpośredniego sprawdzania jej stanu majątkowego, a organy spółdzielni i
jej pracownicy obowiązani są do udzielania mu żądanych wyjaśnień i wszelkiej pomocy.
Art. 93
§ 1. Z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół,
który składa radzie i zarządowi spółdzielni. Protokół sporządzony przez lustratora ma moc
dokumentu urzędowego.
§ 1a. Na podstawie protokołu z lustracji przeprowadzający
ją związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spółdzielcza opracowuje wnioski polustracyjne oraz
przekazuje je zarządowi i radzie.
§ 1b. Zarząd obowiązany jest corocznie
przekazywać podmiotowi przeprowadzającemu lustrację i walnemu zgromadzeniu informację o
realizacji wniosków polustracyjnych.
§ 2. Zarząd obowiązany jest na żądanie
członka spółdzielni udostępnić mu do wglądu protokół lustracji oraz wnioski polustracyjne i
informacje o ich realizacji.
§ 3. (skreślony).
§ 4. Wnioski z
przeprowadzonej lustracji powinny być przedstawione przez radę nadzorczą najbliższemu
walnemu zgromadzeniu.
Art. 93a
§ 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki
przestrzennej i mieszkaniowej ma prawo żądania informacji i danych, dotyczących organizacji
i działalności spółdzielni mieszkaniowych, niezbędnych do dokonywania oceny zgodności z
prawem i gospodarności działalności spółdzielni.
§ 2. W przypadku naruszenia
prawa przez spółdzielnię mieszkaniową minister występuje do właściwego związku rewizyjnego,
w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub do Krajowej Rady Spółdzielczej z wnioskiem o
przeprowadzenie lustracji. Lustrację przeprowadza się na koszt spółdzielni.
§ 3.
Lustrację, o której mowa w § 2, związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spółdzielcza ma obowiązek
wszcząć w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku ministra.
§ 4. Podmiot
przeprowadzający lustrację obowiązany jest przestać protokół z czynności lustracyjnych
ministrowi.
§ 5. W przypadku niewykonania przez spółdzielnię mieszkaniową
wniosków z przeprowadzonej lustracji minister nakazuje jej uwzględnienie tych wniosków w
terminie 3 miesięcy.
Art. 94
(skreślony).
Art. 95
(skreślony).
DZIAŁ IX
ŁĄCZENIE SIĘ
SPÓŁDZIELNI
Art. 96
Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią
na podstawie uchwał walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3
głosów.
Art. 97
Uchwały o połączeniu powinny zawierać:
1)oznaczenie
spółdzielni przejmującej,
2)przejęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej
działalności; statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków,
3)datę połączenia.
Art. 98
§ 1. Podstawę rachunkową połączenia stanowią sprawozdania
finansowe łączących się spółdzielni, sporządzone na dzień połączenia.
§ 2. Jeżeli
walne zgromadzenia łączących się spółdzielni nie postanowią inaczej, podział nadwyżki
bilansowej nastąpi oddzielnie według sprawozdań finansowych sporządzonych na dzień
połączenia.
Art. 99
Połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu wywierają skutek
od chwili wpisania ich do rejestru, z wyjątkiem przewidzianym w art. 102 § 1.
Art. 100
Członkowie, którzy w chwili połączenia należeli do spółdzielni
przejmowanej, stają się członkami spółdzielni przejmującej. Wpłaty na udziały wpisuje się
członkom spółdzielni przejmowanej w takiej wysokości, jaka wynika z ustalonej w sprawozdaniu
finansowym kwoty przejętego funduszu udziałowego.
Art. 101
Wskutek połączenia majątek spółdzielni przejętej przechodzi na
spółdzielnię przejmującą, a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i
dłużnikami drugiej.
Art. 102
§ 1. Niezwłocznie po podjęciu uchwał o połączeniu zamiast zarządu
i rady spółdzielni przejmowanej działa zarząd i rada spółdzielni przejmującej.
§
2. Zarząd spółdzielni przejmującej obowiązany jest niezwłocznie zgłosić uchwałę o połączeniu
do rejestrów łączących się spółdzielni.
§ 3. Jeżeli uchwały walnych zgromadzeń o
połączeniu tak stanowią, po wpisie połączenia do rejestru spółdzielnia dokonuje niezwłocznie
wyborów rady i zarządu.
DZIAŁ X (SKREŚLONY).
Art. 103
(skreślony).
Art. 104
(skreślony).
Art. 105
(skreślony).
Art. 106
(skreślony).
Art. 107
(skreślony).
DZIAŁ XI
PODZIAŁ
SPÓŁDZIELNI
Art. 108
§ 1. Spółdzielnia może podzielić się na podstawie uchwały walnego
zgromadzenia podjętej zwykłą większością głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części
zostaje utworzona nowa spółdzielnia.
§ 2. Uchwała o podziale spółdzielni powinna
zawierać:
1)oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i powstającej w wyniku
podziału,
2)listę członków lub określenie grup członków przechodzących do
powstającej spółdzielni,
3)zatwierdzenie sprawozdania finansowego spółdzielni i
planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań,
4)datę podziału
spółdzielni.
Art. 108a
(uchylony).
Art. 108b
§ 1. Członkowie spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe
są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni albo z częścią majątku
spółdzielni, która nadaje się do takiego wyodrębnienia, mogą przyjąć uchwałę większością
głosów tych członków, o podziale w spółdzielni w ten sposób, że z tej jednostki
organizacyjnej albo części majątku zostanie utworzona nowa spółdzielnia. W zakresie
reprezentacji tych członków stosuje się odpowiednio przepisy o zakładaniu spółdzielni.
§ 2. Zarząd dotychczasowej spółdzielni jest obowiązany niezwłocznie, jednak nie
dłużej niż w ciągu 60 dni, przygotować dokumenty niezbędne do dokonania podziału, o którym
mowa w § 1, oraz udostępnić je członkom żądającym podziału.
§ 3. Walne
zgromadzenie dotychczasowej spółdzielni nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia
doręczenia zarządowi spółdzielni żądania zwołania walnego zgromadzenia w celu podjęcia
uchwały o podziale spółdzielni, o której mowa w § 1, podejmuje uchwałę o podziale lub
odmawiającą podziału. Uchwała odmawiająca podziału spółdzielni może być podjęta tylko ze
względu na ważne interesy gospodarcze dotychczasowej spółdzielni lub istotne interesy jej
członków.
§ 4. W razie nie podjęcia przez walne zgromadzenie dotychczasowej
spółdzielni, w terminie określonym w § 3, uchwały o podziale spółdzielni, lub w razie
podjęcia uchwały odmawiającej podziału, reprezentanci członków, którzy podjęli uchwałę, o
której mowa w § 1, mogą w terminie sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia,
wystąpić do sądu o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia, o której
mowa w § 3.
§ 5. Uchwała walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni spełniająca
wymagania określone w art. 108 § 2 lub prawomocne orzeczenie sądu zastępujące taką uchwałę
stanowią podstawę do dokonania wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego i do księgi
wieczystej.
§ 6. Koszty postępowania sądowego o wydanie orzeczenia, o którym mowa
w § 4, ponoszą solidarnie członkowie wnoszący o podział spółdzielni oraz dotychczasowa
spółdzielnia.
Art. 109
§ 1. Niezwłocznie po podjęciu przez walne zgromadzenie uchwały o
podziale spółdzielni zebranie członków przechodzących do powstałej spółdzielni, a jeżeli
uchwałę o podziale spółdzielni podjęło zebranie przedstawicieli - zebranie tych
przedstawicieli, którzy przechodzą jako członkowie do powstającej spółdzielni:
1)uchwala statut powstającej spółdzielni; statut ten nie może uszczuplać nabytych praw
majątkowych członków,
2)dokonuje wyboru tych organów spółdzielni, do których
wyboru powołane jest, według przyjętego statutu, walne zgromadzenie.
§ 2.
Podjęcie uchwał, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, wymaga zwykłej większości
głosów.
§ 3. Jeżeli liczba członków przechodzących do powstającej spółdzielni
jest mniejsza od liczby członków uprawniającej według statutu dotychczasowej spółdzielni do
zastąpienia walnego zgromadzenia przez zebranie przedstawicieli, uchwały, o których mowa w §
1, podejmuje w ciągu miesiąca od dnia podjęcia uchwały o podziale spółdzielni zebranie
członków przechodzących do powstającej spółdzielni. Zebranie to zwołuje zarząd
dotychczasowej spółdzielni, powiadamiając pisemnie zainteresowanych członków o terminie
zebrania i porządku jego obrad.
Art. 110
Zarząd spółdzielni powstającej jest obowiązany w terminie
czternastu dni od dnia jego wyboru wystąpić z wnioskiem o wpisanie spółdzielni do rejestru,
a zarząd spółdzielni dotychczasowej - z wnioskiem o wpisanie do rejestru jej podziału.
Przepisy art. 7 oraz art. 8 stosuje się odpowiednio.
Art. 111
Wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą
z chwilą jej zarejestrowania wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i
zobowiązania. W tym też zakresie wierzyciele i dłużnicy dotychczasowej spółdzielni stają się
wierzycielami i dłużnikami powstającej spółdzielni. Jednakże za zobowiązania powstałe przed
podziałem spółdzielni spółdzielnia dotychczasowa i nowo powstała odpowiadają
solidarnie.
Art. 112
Do podziału spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy art. 98 §
1 i art. 100.
DZIAŁ XII
LIKWIDACJA
SPÓŁDZIELNI
Art. 113
§ 1. Spółdzielnia przechodzi w stan likwidacji:
1)z
upływem okresu, na który, w myśl statutu, spółdzielnię utworzono,
2)wskutek
zmniejszenia się liczby członków poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie, jeżeli
spółdzielnia w terminie jednego roku nie zwiększy liczby członków do wymaganej wielkości,
3)wskutek zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością 3/4 głosów na
dwóch kolejno po sobie następujących walnych zgromadzeniach, w odstępie co najmniej dwóch
tygodni.
§ 2. W wypadkach przewidzianych w § 1 zarząd spółdzielni (likwidator)
zgłosi do rejestru otwarcie likwidacji spółdzielni i zawiadomi o tym właściwy związek
rewizyjny. Jeżeli zarząd (likwidator) tego nie uczyni, zgłoszenia dokona związek rewizyjny,
w którym spółdzielnia jest zrzeszona.
Art. 114
§ 1. Związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może
podjąć uchwałę o postawieniu spółdzielni w stan likwidacji, jeżeli:
1)działalność
spółdzielni wykazuje rażące i uporczywe naruszenia prawa lub postanowień statutu,
2)spółdzielnia została zarejestrowana z naruszeniem prawa,
3)spółdzielnia co
najmniej od roku nie prowadzi działalności gospodarczej.
§ 2. Uchwałę związku
rewizyjnego, o której mowa w § 1, spółdzielnia może zaskarżyć do sądu w ciągu sześciu
tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uzasadnieniem. W razie niezaskarżenia uchwały w
ustawowym terminie lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego powództwo albo
umarzającego postępowanie w sprawie, związek rewizyjny zgłasza do rejestru wniosek o
otwarcie likwidacji, wyznaczając jednocześnie likwidatora.
Art. 115
Jeżeli spółdzielnia nie rozpoczęła działalności gospodarczej w
ciągu roku od dnia jej zarejestrowania i nie posiada majątku, może ulec wykreśleniu z
rejestru na wniosek związku rewizyjnego.
Art. 116
§ 1. Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji na podstawie art.
113 § 1 pkt 3 może przed upływem roku od dnia podjęcia drugiej uchwały walnego zgromadzenia
o likwidacji przywrócić swoją działalność na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej
większością 3/4 głosów.
§ 2. Zarząd lub likwidator powinni uchwałę o przywróceniu
działalności spółdzielni zgłosić niezwłocznie do rejestru, dołączając odpis protokołu
walnego zgromadzenia. Dokonany wpis sąd ogłosi w Monitorze Spółdzielczym.
Art. 117
Spółdzielnia w stanie likwidacji może połączyć się z inną
spółdzielnią według zasad przewidzianych w art. 96-102.
Art. 118
§ 1. Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego
zarządu lub osoby wybrane przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2. Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Likwidatorem może być także
osoba prawna.
§ 3. Umowę z likwidatorem o wykonanie czynności likwidacyjnych
zawiera rada spółdzielni. W wypadku gdy zwołanie rady napotyka poważne trudności albo gdy
likwidatora wyznacza związek rewizyjny, umowę z likwidatorem zawiera ten związek, działając
w imieniu spółdzielni.
Art. 119
§ 1. Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
zarządu spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią
inaczej.
§ 2. Likwidator nie może zawierać nowych umów, chyba że jest to
konieczne do przeprowadzenia likwidacji spółdzielni. Dalej idące ograniczenia może ustanowić
organ, który wyznaczył likwidatora. Ograniczenia takie powinny być niezwłocznie zgłoszone
przez likwidatora do rejestru.
§ 3. Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia lub rady
spółdzielni napotyka poważne trudności, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest
zrzeszona, może upoważnić likwidatora do dokonania czynności określonego rodzaju, które
wymagają uchwały walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni.
§ 4. Likwidator może
być odwołany w każdej chwili przez organ, który go wyznaczył. Ponadto likwidatora może
odwołać z ważnych przyczyn związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona.
§ 5. Organ, który odwołuje likwidatora obowiązany jest równocześnie wyznaczyć
innego.
Art. 120
Z dniem wpisania do rejestru otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa
podlegające wpisowi do rejestru.
Art. 121
§ 1. Spółdzielnia w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę
z dodaniem wyrazów: "w likwidacji".
§ 2. Osoba prawna wyznaczona na likwidatora
składa oświadczenia w imieniu spółdzielni z zachowaniem przepisów normujących składanie
oświadczeń tej osoby.
Art. 122
Likwidator powinien niezwłocznie po wyznaczeniu go:
1)zgłosić do rejestru wniosek o wpisanie otwarcia likwidacji spółdzielni, jeżeli nie
zostało to jeszcze dokonane, i zawiadomić o tym związek rewizyjny, w którym spółdzielnia
jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą,
2)powiadomić banki finansujące
spółdzielnię oraz organy finansowe o otwarciu likwidacji spółdzielni,
3)ogłosić w
Monitorze Spółdzielczym zawiadomienie o otwarciu likwidacji spółdzielni i wezwać wierzycieli
do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia,
4)przystąpić do sporządzenia sprawozdania finansowego na dzień otwarcia likwidacji oraz
listy zobowiązań spółdzielni,
5)sporządzić plan finansowy likwidacji i plan
zaspokojenia zobowiązań.
Art. 123
W czasie likwidacji nie stosuje się przepisu art. 90 § 1, w
zakresie kolejności pokrywania strat bilansowych.
Art. 124
§ 1. O odmowie zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności likwidator
powinien zawiadomić wierzyciela pisemnie w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia
wierzytelności.
§ 2. Na okres przewidziany w paragrafie poprzedzającym bieg
przedawnienia lub terminu zawitego ulega zawieszeniu.
§ 3. Uznanie przez
likwidatora wierzytelności przerywa bieg przedawnienia i terminu zawitego, jeżeli zostało
dokonane pisemnie.
Art. 125
§ 1. Należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w
następującej kolejności:
1)koszty prowadzenia likwidacji,
2)należności
ze stosunku pracy i należności, którym przepisy prawa przyznają taką samą ochronę jak
należnościom ze stosunku pracy, oraz odszkodowanie z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania
rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie z tytułu wypadków przy
pracy i chorób zawodowych,
3)podatki i inne należności, do których stosuje się
przepisy o zobowiązaniach podatkowych, oraz należności z tytułu kredytów bankowych,
4)inne należności.
§ 2. O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są
sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie powinny być złożone do depozytu sądowego.
§ 3. Z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu
sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne dokonuje się
stosunkowej wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu
miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli.
§ 4. Wierzyciele, którzy
zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić z nie rozdzielonego
jeszcze majątku spółdzielni.
§ 5. Pozostały majątek zostaje przeznaczony na cele
określone w uchwale ostatniego walnego zgromadzenia.
5a. Jeżeli zgodnie z
uchwałą, o której mowa w § 5, pozostały majątek ma być w całości lub części podzielony
między członków, w podziale tym uwzględnia się byłych członków, którym do chwili przejścia
albo postawienia spółdzielni w stan likwidacji nie wypłacono wszystkich udziałów.
§ 5b. Przepisu § 5a nie stosuje się do spółdzielni mieszkaniowych.
§ 6. Jeżeli
uchwała walnego zgromadzenia nie zawiera stosownego wskazania, likwidator przekazuje
pozostały majątek nieodpłatnie na cele spółdzielcze lub społeczne.
Art. 126
§ 1. Po zakończeniu likwidacji likwidator przedstawia walnemu
zgromadzeniu do zatwierdzenia sprawozdanie finansowe na dzień zakończenia likwidacji.
§ 2. Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności, likwidator
przedstawia sprawozdanie finansowe do zatwierdzenia związkowi rewizyjnemu, w którym
spółdzielnia jest zrzeszona.
§ 3. Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego na
dzień zakończenia likwidacji, likwidator zgłasza do rejestru wniosek o wykreślenie
spółdzielni z rejestru oraz przekazuje księgi i dokumenty zlikwidowanej spółdzielni do
przechowania. Wykreślenie powinno być ogłoszone przez sąd.
Art. 127
W razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od
spółdzielni i złożenia do depozytu sądowego kwot na zabezpieczenie należności spornych lub
niewymagalnych, spółdzielnia może ulec wykreśleniu z rejestru przed zakończeniem
prowadzonych przez nią lub przeciwko niej sporów sądowych. W takim wypadku w miejsce
spółdzielni wchodzi jako strona związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona.
Związek rewizyjny obowiązany jest do przekazania kwot uzyskanych w wyniku sporu na cele
określone stosownie do art. 125 § 5 i 6.
Art. 128
§ 1. Po wykreśleniu spółdzielni z rejestru likwidator odpowiada
wobec wierzycieli spółdzielni za wyrządzone im szkody przez niedopełnienie swoich ustawowych
obowiązków.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do
członków ostatniego zarządu spółdzielni wykreślonej z rejestru w trybie określonym w art.
115.
Art. 129
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Edukacji
Narodowej oraz po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Spółdzielczej, określi w drodze
rozporządzenia sposób i czas przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni
oraz organizacji spółdzielczych.
DZIAŁ XIII
UPADŁOŚĆ
SPÓŁDZIELNI
Art. 130
§ 1. Ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej
niewypłacalności.
§ 2. Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna
wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien
niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego
istnienia spółdzielni.
§ 3. Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne
zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki
umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności.
§ 4. W razie podjęcia przez
walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni
obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości.
Art. 131
Z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółdzielni będącej w stanie
likwidacji obowiązany jest wystąpić do sądu likwidator niezwłocznie po stwierdzeniu
niewypłacalności spółdzielni.
Art. 132
Na wniosek wierzyciela, który zgłosił wniosek o ogłoszenie
upadłości spółdzielni, sąd może zarządzić postawienie jej w stan upadłości pomimo uchwały
walnego zgromadzenia spółdzielni o dalszym jej istnieniu.
Art. 133
Jeżeli ze sprawozdania finansowego sporządzonego przez zarząd lub
przez likwidatora wynika, że majątek spółdzielni, która zaprzestała swej działalności, nie
wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a wierzyciele nie wyrażą zgody na
ich pokrycie, sąd na wniosek wierzycieli lub Krajowej Rady Spółdzielczej zarządzi
wykreślenie spółdzielni z rejestru, zawiadamiając o tym wierzycieli i Krajową Radę
Spółdzielczą. W takim wypadku nie przeprowadza się postępowania upadłościowego.
Art. 134
Przepisy o organach spółdzielni stosuje się także podczas
postępowania upadłościowego, jeżeli z przepisów prawa upadłościowego nie wynika
inaczej.
Art. 135
Po ogłoszeniu upadłości członkowie spółdzielni, na żądanie syndyka
upadłości, niezwłocznie uiszczają nie wpłaconą jeszcze część udziału.
Art. 136
Po zakończeniu postępowania upadłościowego syndyk upadłości zgłosi
do sądu rejestrowego wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru.
Art. 137
Do postępowania upadłościowego w sprawach nie uregulowanych
niniejszą ustawą stosuje się przepisy prawa upadłościowego.
Tytuł II
Przepisy
szczególne dla spółdzielni produkcji rolnej, spółdzielni kółek rolniczych, spółdzielni
pracy, spółdzielni mieszkaniowych i spółdzielni socjalnych
DZIAŁ I
SPÓŁDZIELNIE PRODUKCJI ROLNEJ
Rozdział 1
Rolnicze
spółdzielnie produkcyjne
Oddział 1
Przedmiot działalności
i członkostwo
Tytuł II
PRZEPISY
SZCZEGÓLNE DLA SPÓŁDZIELNI PRODUKCJI ROLNEJ, SPÓŁDZIELNI KÓŁEK ROLNICZYCH I SPÓŁDZIELNI
PRACY
DZIAŁ I
SPÓŁDZIELNIE PRODUKCJI ROLNEJ
Rozdział 1
Rolnicze spółdzielnie produkcyjne
Oddział 1
Przedmiot działalności i członkostwo
Art. 138
Przedmiotem działalności rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest
prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego oraz działalności na rzecz indywidualnych
gospodarstw rolnych członków. Spółdzielnia może również prowadzić inną działalność
gospodarczą.
Art. 139
§ 1. Członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący:
1)właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów rolnych,
2)dzierżawcami,
użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnymi gruntów rolnych.
§ 2. Członkami
spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do pracy w
spółdzielni.
§ 3. (skreślony).
Art. 140
(skreślony).
Oddział 2
Wkłady
gruntowe i pieniężne
Art. 141
§ 1. Statut spółdzielni może przewidywać, że członek posiadający
grunty jest obowiązany wnieść je w całości lub części jako wkład do spółdzielni.
§ 2. Przez wkład gruntowy rozumie się grunty oraz budynki lub ich części i inne urządzenia
trwale z gruntem związane, znajdujące się na tych gruntach w chwili ich wniesienia.
§ 3. Wniesienie wkładu gruntowego przez posiadacza zależnego wymaga zgody
właściciela.
Art. 142
Statut może przewidywać, że członkowi przysługuje prawo do działki
przyzagrodowej. W takim wypadku statut powinien określać, którym członkom przysługuje prawo
do działki przyzagrodowej, wielkość działek i sposób ich wydzielania.
Art. 143
Użytkowanie przez spółdzielnię wkładów gruntowych jest odpłatne.
Statut określa zasady wynagradzania za użytkowanie tych wkładów.
Art. 144
§ 1. Grunty wniesione jako wkłady ocenia się na zasadzie szacunku
porównawczego ich wartości użytkowej.
§ 2. Budynki i inne urządzenia stanowiące
wkład szacuje się w pieniądzach według stanu i cen z dnia wniesienia.
Art. 145
§ 1. Jeżeli statut lub umowa z członkiem inaczej nie postanawia,
spółdzielnia nabywa prawo użytkowania wkładu gruntowego wniesionego przez członka, z chwilą
przejęcia tego wkładu.
§ 2. Użytkowanie przez spółdzielnię wniesionych przez
członka wkładów gruntowych regulują przepisy Kodeksu cywilnego.
Art. 146
(skreślony).
Art. 147
§ 1. Członek będący właścicielem gruntu stanowiącego jego wkład
może tym gruntem rozporządzać aktami między żyjącymi lub na wypadek śmierci, jednakże o
zamierzonym przeniesieniu własności gruntu na osobę nie będącą członkiem tej samej
spółdzielni powinien spółdzielnię uprzedzić co najmniej na trzy miesiące przed dokonaniem
tej czynności.
§ 2. W razie odpłatnego przeniesienia własności wkładu gruntowego,
spółdzielni przysługuje prawo pierwokupu. Nie dotyczy to wypadku przeniesienia własności
wkładu na rzecz innego członka tej samej spółdzielni.
§ 3. Grunt przeniesiony na
własność innego członka tej samej spółdzielni powiększa wkład nabywcy.
Art. 148
§ 1. Jeżeli statut przewiduje wniesienie wkładu gruntowego,
powinien określać zasady i termin jego wycofania w razie ustania członkostwa w spółdzielni
oraz określać zasady częściowego wycofania wkładu gruntowego w czasie trwania
członkostwa.
§ 2. Statut powinien określać również zasady i termin ostatecznych
rozliczeń między członkiem wycofującym wkład gruntowy a spółdzielnią.
§ 3.
Członek wycofujący swój wkład otrzymuje ten sam grunt, który wniósł, jeżeli potrzeby
wspólnej gospodarki nie stoją temu na przeszkodzie, w przeciwnym wypadku otrzymuje
równoważny grunt z uwzględnieniem interesów obu stron.
§ 4. W wypadku gdy
występuje różnica w obszarze lub wartości użytkowej zwracanych gruntów, następuje między
stronami rozliczenie według cen rynkowych z dnia rozliczenia.
§ 5. Przepisy
paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do budynków i innych urządzeń
stanowiących wkład, przy uwzględnieniu na rzecz spółdzielni stopnia ich normalnego zużycia
na skutek użytkowania zgodnego z przeznaczeniem.
Art. 149
W wypadku gdy grunt został wniesiony przez posiadacza samoistnego,
a do chwili ustania członkostwa zasiedzenie nie nastąpiło, przedmiotem dalszego zasiedzenia
staje się działka zamienna.
Art. 150
(skreślony).
Art. 151
Następcy prawni członka, jak również nie będący członkami
właściciele gruntów wniesionych za ich zgodą do spółdzielni, mogą wycofać wkład gruntowy
według zasad odnoszących się do członka, który wypowiedział członkostwo.
Art. 152
§ 1. Statut spółdzielni może zobowiązywać członków do wniesienia
określonego wkładu pieniężnego. Na poczet tego wkładu spółdzielnia może przyjąć środki
produkcji, jak: inwentarz żywy, pasze, materiał siewny, urządzenia, maszyny i narzędzia
przydatne we wspólnym gospodarstwie. Środki te podlegają oszacowaniu według stanu i cen z
dnia wniesienia.
§ 2. Wkład pieniężny, jak i środki produkcji wniesione na jego
poczet są przeliczane według zasad określonych w statucie.
§ 3. Wkład pieniężny
jest oprocentowany w wysokości określonej w statucie.
§ 4. Wypłata odsetek od
wkładu pieniężnego następuje raz w roku w terminie wskazanym w statucie. Strony mogą
uzgodnić, że należne na dany rok odsetki zostaną zaliczone na powiększenie wkładu
pieniężnego członka.
Art. 153
§ 1. Wkład pieniężny podlega zwrotowi w wypadku ustania
członkostwa. Zwrot następuje w gotówce przy uwzględnieniu zasad, o których mowa w art. 152 §
2.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się do następców prawnych członka.
Art. 154
§ 1. Jeżeli statut dopuszcza możliwość wnoszenia nadobowiązkowego
wkładu pieniężnego - wkład taki może być zwrócony w czasie trwania członkostwa.
§
2. Do wkładu nadobowiązkowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 152 i 153.
Art. 154a
Statut spółdzielni może przewidywać powiększenie wkładów
pieniężnych z dochodu ogólnego. W takim wypadku statut określa uprawnienia członków do
wycofania w czasie trwania członkostwa części wkładu pochodzącego z odpisów.
Oddział 3
Praca
Art. 155
§ 1. Zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek
pracować w spółdzielni w rozmiarze ustalanym corocznie przez zarząd, stosownie do potrzeb
wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni.
§ 2. Przy
przydzielaniu pracy członkom spółdzielnia powinna uwzględniać ich kwalifikacje zawodowe i
osobiste.
Art. 156
§ 1. Oprócz członków spółdzielnia może zatrudniać także ich
domowników.
§ 2. Za domownika członka uważa się każdego członka jego rodziny, a
także inne osoby, jeżeli zamieszkują z nim wspólnie i prowadzą z nim wspólne gospodarstwo
domowe.
Art. 157
Spółdzielnia poza członkami i domownikami może zatrudniać
stosownie do swoich potrzeb również inne osoby na podstawie umowy o pracę lub na podstawie
innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest świadczenie pracy.
Art. 158
§ 1. Członkowie wynagradzani są za pracę w formie udziału w
dochodzie podzielnym stosownie do wkładu ich pracy.
§ 2. Statut spółdzielni
powinien określać jednostkę stanowiącą miernik oceny wkładu pracy członków.
§ 3.
Szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie podzielnym
ustala walne zgromadzenie, uwzględniając warunki pracy, potrzebne kwalifikacje oraz
odpowiedzialność z tytułu powierzonej funkcji.
Art. 159
Domownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę według zasad
odnoszących się do członka, chyba że w umowie zastrzeżono inny sposób wynagradzania.
Art. 160
Członkom i ich domownikom przysługuje prawo do corocznego urlopu
wypoczynkowego w wymiarze i według zasad określonych w statucie. Statut określa także sposób
obliczania wynagrodzenia przysługującego za czas urlopu.
Art. 161
§ 1. Członkom i ich domownikom pracującym w spółdzielni,
przysługuje prawo do świadczeń związanych z okresem ciąży, urodzeniem i wychowaniem małego
dziecka na zasadach określonych w przepisach prawa pracy.
§ 2. (skreślony).
Art. 162
§ 1. Członkowie spółdzielni będący emerytami lub rencistami
zachowują prawa członkowskie przewidziane w statucie.
§ 2. Członków, o których
mowa w paragrafie poprzedzającym, nieobecnych na walnym zgromadzeniu nie wlicza się do
liczby członków wymaganej w statucie dla ważności podejmowanych uchwał.
Oddział 4
Dochodzenie i
ochrona roszczeń z tytułu pracy
Art. 163
Roszczeń z tytułu wynagrodzenia za pracę członek może dochodzić w
drodze sądowej bez wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego.
Art. 164
Roszczenia członka i domownika z tytułu wykonywanej pracy
przedawniają się z upływem lat trzech od dnia, w którym roszczenie stało się
wymagalne.
Art. 165
Wynagrodzenia członka i domownika za pracę korzystają z takiej
samej ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
Oddział 5
Fundusze
spółdzielni, dochód i jego podział
Art. 166
Dochód ogólny spółdzielni stanowi różnicę między przychodem
uzyskanym w danym roku obrachunkowym z produkcji i usług oraz zysków nadzwyczajnych a sumą
poniesionych kosztów na tę działalność, pomniejszoną o straty nadzwyczajne i należne podatki
oraz powiększoną lub pomniejszoną o różnicę wartości zapasów między stanem na koniec roku
obrachunkowego a stanem na początek tego roku. Przy ustalaniu dochodu ogólnego uwzględnia
się udział spółdzielni w wyniku finansowym innych organizacji.
Art. 167
§ 1. Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni
są:
1)fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpisów na
udziały członkowskie z podziału dochodu ogólnego lub innych źródeł określonych w odrębnych
przepisach,
2)fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego,
części dochodu ogólnego, wartości majątkowych otrzymanych nieodpłatnie lub innych źródeł
określonych w odrębnych przepisach. Fundusz zasobowy zmniejsza się o straty na likwidacji
środków trwałych oraz straty losowe.
§ 2. Spółdzielnia tworzy także inne fundusze
własne przewidziane w odrębnych przepisach oraz w jej statucie.
Art. 168
Dochód ogólny podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego
zgromadzenia. Spółdzielnia przeznacza co najmniej 3% dochodu ogólnego na fundusz zasobowy,
jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych.
Art. 169
(skreślony).
Art. 170
(skreślony).
Art. 171
§ 1. Część dochodu ogólnego powstała po dokonaniu odpisów, o
których mowa w art. 154a, 167 i 168, stanowi dochód podzielny podlegający podziałowi między
członków i domowników z tytułu wykonywania pracy.
§ 2. Statut może przewidywać
uprawnienie walnego zgromadzenia do dokonywania odpisów z dochodu podzielnego na rezerwę
stabilizacji udziału w dochodzie członków i domowników w latach następnych. W takim wypadku
statut powinien określać zasady wykorzystywania tej rezerwy.
§ 3. Podział dochodu
podzielnego następuje w ciągu miesiąca po zatwierdzeniu przez walne zgromadzenie
sprawozdania finansowego danego roku obrachunkowego. Na poczet podziału spółdzielnia może
wypłacać członkom i domownikom zaliczki według zasad ustalonych w statucie.
Art. 172
W sprawach nie uregulowanych w art. 166-168 i 171 mają odpowiednie
zastosowanie przepisy działu VII części I i tytułu I niniejszej ustawy, z wyjątkiem
przepisów art. 75, 76, 77 § 1 i 2 oraz art. 78.
Rozdział 2 (skreślony).
Art. 173
(skreślony).
Art. 174
(skreślony).
Art. 175
(skreślony).
Art. 176
(skreślony).
Art. 177
(skreślony).
Rozdział 3
Inne
spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną
Art. 178
§ 1. Poza spółdzielniami wymienionymi w rozdziale 1 niniejszego
działu mogą być tworzone inne spółdzielnie, których podstawowym przedmiotem działalności
jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego.
§ 2. Jeżeli w takich
spółdzielniach członkowie-osoby fizyczne mają według statutu wynikający z członkostwa
obowiązek wnoszenia w całości lub w części wkładów gruntowych i pieniężnych oraz pracy w
spółdzielni, to - w braku odmiennych postanowień statutowych - stosuje się do nich
odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-168, 171 i 172 i odpowiednie przepisy
Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Statut może w
szczególności przewidywać odpowiednie stosowanie wyłącznie przepisów art. 142-145, 147-149,
151-154 i odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących rolniczych spółdzielni
produkcyjnych, a w pozostałym zakresie - przepisów części I tytułu I działu VII i przepisów
prawa pracy. Dotyczy to zwłaszcza tworzonych z inicjatywy kółek rolniczych spółdzielni
zrzeszających osoby fizyczne.
Rozdział 4 (skreślony).
Art. 179
(skreślony).
DZIAŁ II
SPÓŁDZIELNIE
KÓŁEK ROLNICZYCH (USŁUG ROLNICZYCH)
Art. 180
§ 1. Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni kółek
rolniczych (usług rolniczych) jest świadczenie usług dla rolnictwa i innych rodzajów usług
wynikających z potrzeb środowiska wiejskiego.
§ 2. Spółdzielnia może również
zajmować się wytwarzaniem środków i materiałów dla rolnictwa, przetwórstwem rolnym i
produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego).
§ 3. W wypadku gdy
spółdzielnia zrzesza obok osób prawnych również osoby fizyczne i zajmuje się produkcją rolną
(prowadzeniem gospodarstwa rolnego), a jej członkowie-osoby fizyczne mają według statutu
wynikający z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości lub części wkładów gruntowych i
pieniężnych, to w braku odmiennych postanowień statutowych stosuje się do nich odpowiednio
przepisy art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące
rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
DZIAŁ III
SPÓŁDZIELNIE
PRACY
Art. 181
Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni pracy jest
prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków.
§
2-4. (skreślone).
Art. 181a
§ 1. Przedmiotem działalności spółdzielni inwalidów i spółdzielni
niewidomych jest zawodowa i społeczna rehabilitacja inwalidów i niewidomych przez pracę w
prowadzonym wspólnie przedsiębiorstwie.
§ 2. Spółdzielnie pracy rękodzieła
ludowego i artystycznego tworzą nowe i kultywują tradycyjne wartości kultury materialnej,
organizują i rozwijają rękodzieło ludowe i artystyczne, sztukę i przemysł artystyczny.
§ 3. W celu zapewnienia warunków wykonywania zadań statutowych, mających szczególny
charakter społeczny, spółdzielnie, o których mowa w § 1 i 2, korzystają z wszechstronnej
pomocy organów władzy państwowej oraz administracji rządowej i samorządowej oraz ze zwolnień
i ulg w świadczeniach publicznoprawnych, określonych w odrębnych przepisach.
§ 4.
(skreślony).
Art. 182
§ 1. Spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek
pozostawania ze sobą w stosunku pracy. Poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach ustawy
odmowa nawiązania stosunku pracy lub pozostawania w takim stosunku stanowi naruszenie
istotnych praw i obowiązków wynikających ze stosunku członkostwa.
§ 2. Członek ma
prawo do zatrudnienia stosownie do swoich kwalifikacji zawodowych i osobistych oraz
aktualnych możliwości gospodarczych spółdzielni.
§ 3. Stosunek pracy pomiędzy
spółdzielnią a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę.
§ 4.
W razie nienawiązania stosunku pracy z winy spółdzielni, członek może dochodzić przez cały
czas trwania członkostwa zawarcia spółdzielczej umowy o pracę. Niezależnie od tego może on,
w ciągu roku od dnia powstania członkostwa, dochodzić odszkodowania według przepisów prawa
cywilnego.
Art. 183
§ 1. Za pracę w spółdzielni członek spółdzielni otrzymuje
wynagrodzenie, na które składa się wynagrodzenie bieżące i udział w części nadwyżki
bilansowej przeznaczonej do podziału między członków zgodnie z zasadami ustalonymi w
statucie.
§ 2. Wynagrodzenie bieżące członka i jego udział w nadwyżce bilansowej
korzystają z ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
Art. 184
§ 1. Wypowiedzenie członkowi spółdzielni warunków pracy lub płacy
jest dopuszczalne:
1)gdy jest uzasadnione potrzebami gospodarczymi lub
organizacyjnymi spółdzielni, a w szczególności wprowadzeniem nowych zasad wynagradzania,
likwidacją działu pracy, w którym członek jest zatrudniony, likwidacją zajmowanego przez
niego stanowiska pracy albo koniecznością zatrudnienia na danym stanowisku osoby o wyższych
lub specjalnych kwalifikacjach,
2)w razie utraty przez członka zdolności do
wykonywania dotychczasowej pracy stwierdzonej orzeczeniem lekarskim albo niezawinionej przez
niego utraty uprawnień koniecznych do jej wykonywania.
§ 2. Zaproponowane
członkowi nowe warunki pracy lub płacy powinny odpowiadać jego kwalifikacjom i możliwościom
gospodarczym spółdzielni.
Art. 185
W razie gospodarczej konieczności walne zgromadzenie, w celu
zapewnienia pracy wszystkim członkom, może skrócić równomiernie czas pracy i zmniejszyć
odpowiednio wynagrodzenie członków bez wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę lub jej
warunków. Uchwała walnego zgromadzenia powinna dotyczyć co najmniej jednego działu pracy lub
wszystkich członków wykonujących pracę tego samego rodzaju.
Art. 186
§ 1. Spółdzielcza umowa o pracę wygasa z ustaniem członkostwa oraz
w wypadkach, w których przepisy prawa pracy przewidują wygaśnięcie umowy o pracę z mocy
prawa.
§ 2. Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę w czasie trwania członkostwa
jest niedopuszczalne, z wyjątkiem wypadków przewidzianych w art. 187 i 189 oraz rozwiązania
tej umowy na skutek nieuzasadnionej odmowy przyjęcia nowych warunków pracy lub płacy, a
także rozwiązania jej na mocy porozumienia stron przy jednoczesnym wypowiedzeniu przez
członka członkostwa.
Art. 187
Spółdzielnia może rozwiązać z członkiem spółdzielczą umowę o pracę
w czasie trwania członkostwa, z zachowaniem przewidzianego w Kodeksie pracy okresu
wypowiedzenia, w razie:
1)zmniejszenia na podstawie uchwały rady spółdzielni
stanu zatrudnienia podyktowanego gospodarczą koniecznością,
2)przyznania
członkowi prawa do emerytury.
Art. 188
§ 1. W razie naruszenia przez spółdzielnię przepisów art. 184,
art. 187 i art. 191, członkowi spółdzielni służy roszczenie o orzeczenie bezskuteczności
wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę lub jej warunków, a jeżeli spółdzielcza umowa o
pracę uległa już rozwiązaniu - roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich
warunkach.
§ 2. Członkowi spółdzielni, który podjął pracę w wyniku przywrócenia
do pracy, przysługuje za czas pozostawania bez pracy, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy,
wynagrodzenie obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia bieżącego z ostatnich trzech
miesięcy oraz odpowiedni udział w części nadwyżki bilansowej.
§ 3. Przepis
paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członka spółdzielni, który po
wypowiedzeniu mu warunków pracy lub płacy z naruszeniem art. 184 przystąpił do pracy na
warunkach określonych w tym wypowiedzeniu.
Art. 189
§ 1. W czasie trwania członkostwa spółdzielnia może rozwiązać
spółdzielczą umowę o pracę bez wypowiedzenia tylko z przyczyn uzasadniających według
przepisów Kodeksu pracy takie rozwiązanie umowy bez winy pracownika.
§ 2.
Członkowi, z którym rozwiązano spółdzielczą umowę o pracę bez wypowiedzenia mimo braku
przyczyn, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, lub z naruszeniem przepisu art. 191,
służy roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach.
§ 3.
Członkowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za
czas pozostawania bez pracy według zasad określonych w art. 188 § 2, nie mniej jednak niż w
wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
Art. 190
§ 1. Wypowiedzenie albo rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę,
jak również wypowiedzenie warunków pracy lub płacy wymaga przewidzianego w Kodeksie pracy
współdziałania z organami związku zawodowego, jeżeli związek taki działa w spółdzielni.
§ 2. Przepisy art. 184 oraz art. 187-189 nie wyłączają stosowania korzystniejszych
dla członków spółdzielni przepisów prawa pracy, zakazujących lub ograniczających
wypowiedzenie umowy o pracę, wypowiedzenie przewidzianych tą umową warunków albo jej
rozwiązanie bez wypowiedzenia.
Art. 191
Oświadczenie spółdzielni o wypowiedzeniu spółdzielczej umowy o
pracę, o rozwiązaniu tej umowy bez wypowiedzenia albo o wypowiedzeniu warunków pracy lub
płacy powinno być złożone w formie pisemnej z podaniem przyczyny uzasadniającej
wypowiedzenie albo rozwiązanie.
Art. 192
§ 1. Po ustaniu przyczyn, które uzasadniały wypowiedzenie albo
rozwiązanie przez spółdzielnię spółdzielczej umowy o pracę bez wypowiedzenia w czasie
trwania członkostwa, spółdzielnia i członek spółdzielni obowiązani są zawrzeć spółdzielczą
umowę o pracę.
§ 2. W razie naruszenia przez spółdzielnię obowiązku, o którym
mowa w paragrafie poprzedzającym, członkowi spółdzielni służy roszczenie o nawiązaniu
spółdzielczej umowy o pracę o treści odpowiadającej aktualnym możliwościom gospodarczym
spółdzielni. Członkowi, który podjął pracę, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania
bez pracy na zasadach określonych w art. 188 § 2, z tym że za podstawę obliczenia wysokości
przeciętnego wynagrodzenia przyjmuje się wynagrodzenie ustalone dla nowo podjętej
pracy.
Art. 193
§ 1. Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić:
1)z przyczyn uzasadniających według przepisów prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę bez
wypowiedzenia z winy pracownika,
2)w razie ciężkiego naruszenia obowiązków
członkowskich lub umyślnego działania na szkodę spółdzielni.
§ 2. Przepisy
paragrafu poprzedzającego nie wyłączają stosowania art. 24 § 1.
§ 3. Wykluczenie
nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez spółdzielnię wiadomości o
okolicznościach je uzasadniających.
§ 4. Wykluczenie członka, który był
zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, pociąga za sobą skutki, jakie przepisy
prawa pracy wiążą z rozwiązaniem przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy
pracownika.
Art. 194
§ 1. Wykreślenie z rejestru członków spółdzielni może nastąpić
tylko w wypadku, gdy:
1)członek nie jest zatrudniony w spółdzielni przez okres
dłuższy niż jeden rok z przyczyn niezawinionych przez spółdzielnię,
2)członek
utracił w znacznym stopniu lub całkowicie zdolność do pracy, a spółdzielnia nie może
zatrudnić go na stanowisku odpowiadającym jego ograniczonej zdolności do pracy,
3)członek utracił pełną zdolność do czynności prawnych, a statut nie przewiduje
członkostwa osób nie mających takiej zdolności.
§ 2. W wypadku wymienionym w § 1
pkt 2 wykreślenie staje się skuteczne po upływie okresu przewidzianego w Kodeksie pracy dla
wypowiedzenia umowy o pracę.
Art. 195
Jeżeli w spółdzielni działa związek zawodowy, spółdzielnia
podejmuje uchwałę o wykluczeniu członka ze spółdzielni albo o wykreśleniu go z rejestru
członków po zasięgnięciu opinii właściwego organu związku zawodowego.
Art. 196
§ 1. Członkowi spółdzielni zatrudnionemu na podstawie
spółdzielczej umowy o pracę, którego spółdzielnia wykluczyła lub wykreśliła z rejestru
członków z naruszeniem przepisów art. 193-195, przysługują roszczenia przewidziane w
przepisach art. 188 § 1 i 2 lub, jeżeli jest to dla członka korzystniejsze, przepisach prawa
pracy dotyczących uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez
zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia.
§ 2. Roszczeń, o których mowa w
paragrafie poprzedzającym, członek może dochodzić tylko wtedy, gdy dochodzi uchylenia
uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu.
§ 3. Jeżeli wykluczenie albo wykreślenie
było uzasadnione, lecz nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 193 § 3 lub art. 195, powództwo
członka o uchylenie uchwały o wykluczeniu albo o wykreśleniu i o przywrócenie do pracy może
być oddalone, o ile dalsze pozostawanie członka w spółdzielni nie dałoby się pogodzić z
zasadami współżycia społecznego.
§ 4. Członkowi spółdzielni, który mimo
bezzasadnego wykluczenia ze spółdzielni albo wykreślenia z rejestru członków nie dochodzi
przywrócenia do pracy ani nawiązania członkostwa, przysługuje odszkodowanie odpowiadające
wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia.
Art. 197
§ 1. Termin do wszczęcia przez członka spółdzielni postępowania
przed sądem w sprawach dotyczących wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę, warunków pracy
i płacy, rozwiązania oraz odmowy jej nawiązania wynosi czternaście dni i liczy się od dnia
doręczenia pisemnego zawiadomienia członka o oświadczeniu spółdzielni w tych sprawach wraz z
uzasadnieniem.
§ 2. W wypadku wniesienia przez członka odwołania w postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym, termin określony w § 1 biegnie od dnia doręczenia członkowi
spółdzielni zawiadomienia wraz z uzasadnieniem o uchwale organu odwoławczego lub od upływu
terminu ustalonego w statucie do podjęcia uchwały przez ten organ.
Art. 198
§ 1. Sprawy o istnienie członkostwa, o wykluczenie ze spółdzielni
albo o wykreślenie z rejestru członków, a także sprawy o roszczenia z tytułu niezgodnego z
prawem wykluczenia ze spółdzielni albo wykreślenia z rejestru członków rozpoznają sądy
właściwe dla spraw o prawa niemajątkowe.
§ 2. Członek może dochodzić w drodze
sądowej uchylenia uchwały rady spółdzielni o wykluczeniu lub wykreśleniu bez wyczerpania
postępowania wewnątrzspółdzielczego. W takim wypadku zaskarżeniu przez członka podlega
uchwała rady spółdzielni; termin do wniesienia powództwa o uchylenie tej uchwały wynosi
sześć tygodni i liczy się od dnia doręczenia członkowi zawiadomienia o wykluczeniu albo
wykreśleniu wraz z uzasadnieniem.
§ 3. Termin określony w paragrafie
poprzedzającym dotyczy również dochodzenia przez członka roszczenia o odszkodowanie z tytułu
bezzasadnego wykluczenia lub wykreślenia.
Art. 199
W sprawach nie uregulowanych przepisami art. 182-198 do
spółdzielczej umowy o pracę stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy, z wyjątkiem
przepisów Kodeksu pracy o zawieraniu umów o pracę na okres próbny.
Art. 200
§ 1. Statut spółdzielni może uzależnić przyjęcie na członka od
odbycia okresu kandydackiego. W takim wypadku statut powinien wskazywać organ spółdzielni
uprawniony do przyjmowania kandydatów i określać czas trwania okresu kandydackiego.
§ 2. W stosunku do kandydatów na członków spółdzielni termin przewidziany w art. 17
§ 3 biegnie od dnia zakończenia okresu kandydackiego.
§ 3. Do kandydatów na
członków spółdzielni stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące osób zatrudnionych na
podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony, jednakże stosunek pracy między
kandydatem a spółdzielnią może być rozwiązany wcześniej, z zachowaniem terminów i zasad
przewidzianych w przepisach Kodeksu pracy dla rozwiązania umowy zawartej na czas
nieokreślony.
§ 4. Statut może przyznać kandydatom niektóre prawa i obowiązki
członków spółdzielni.
§ 5. Pracownicy spółdzielni zatrudnieni co najmniej
dwanaście miesięcy na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, ubiegający się
o przyjęcie na członków spółdzielni, są zwolnieni od odbycia okresu kandydackiego.
Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia takiego pracownika na członka, jeżeli spełnia on
wymagania statutowe, a spółdzielnia ma możność dalszego jego zatrudnienia.
Art. 201
§ 1. Statut może przewidywać zatrudnienie wszystkich lub
niektórych członków nie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, lecz na podstawie umowy o
pracę nakładczą, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem
działalności spółdzielni. Spółdzielnia ma obowiązek równomiernie rozdzielać pracę między
tych członków, z uwzględnieniem ich kwalifikacji.
§ 2. Do członków spółdzielni, o
których mowa w paragrafie poprzedzającym, stosuje się odpowiednio przepisy art. 182 § 1, 2 i
4, art. 183 oraz art. 186 § 1.
Art. 202
§ 1. Do członków zatrudnionych na podstawie umowy o pracę
nakładczą, poza przepisami, o których mowa w art. 201 § 2, stosuje się odpowiednio także
przepisy art. 184, 185, 187-198 i 200.
§ 2. W sprawach nie uregulowanych w art.
201 oraz w paragrafie poprzedzającym stosuje się w zakresie wypowiedzenia umowy o pracę
nakładczą, jej rozwiązania bez wypowiedzenia i jej wygaśnięcia odpowiednie przepisy prawa
pracy dotyczące umowy o pracę. W pozostałym zakresie stosuje się przepisy tego prawa
dotyczące umowy o pracę nakładczą.
Art. 203
Statut spółdzielni powinien określać szczegółowe prawa i obowiązki
członków zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia albo umowy o dzieło oraz przyczyny
uzasadniające wykluczenie tych członków ze spółdzielni lub wykreślenie ich z rejestru
członków.
Dział V
(uchylony)
Art. 203a
(uchylony).
Art. 203b
(uchylony).
Art. 203c
(uchylony).
Art. 203d
(uchylony).
DZIAŁ IV
(uchylony)
Art. 204
(uchylony).
Art. 205
(uchylony).
Art. 206
(uchylony).
Art. 207
(uchylony).
Art. 208
(uchylony).
Art. 209
(uchylony).
Art. 210
(uchylony).
Art. 211
(uchylony).
Art. 212
(uchylony).
Rozdział 2
Spółdzielcze
prawo do lokalu mieszkalnego
Oddział 1
Przepisy
ogólne
Art. 213
(uchylony).
Art. 214
(uchylony).
Art. 215
(uchylony).
Art. 216
(uchylony).
Art. 217
(uchylony).
Oddział 2
(uchylony).
Art. 218
(uchylony).
Art. 218a
(uchylony).
Art. 219
(uchylony).
Art. 220
(uchylony).
Art. 221
(uchylony).
Art. 222
(uchylony).
Oddział 3
(uchylony)
Art. 223
(uchylony).
Art. 2231
(uchylony).
Art. 224
(uchylony).
Art. 225
(uchylony).
Art. 226
(uchylony).
Art. 227
(uchylony).
Art. 228
(uchylony).
Art. 229
(uchylony).
Art. 2291
(uchylony).
Art. 230
(uchylony).
Art. 231
(uchylony).
Rozdział 3
(uchylony)
Art. 232
(uchylony).
Art. 233
(uchylony).
Art. 234
(uchylony).
Art. 235
(uchylony).
Art. 236
(uchylony).
Art. 237
(uchylony).
Rozdział 4
(uchylony).
Art. 238
(uchylony).
Art. 239
(uchylony).
CZĘŚĆ II
Związki
spółdzielcze i Krajowa Rada Spółdzielcza
Tytuł I
ZWIĄZKI
SPÓŁDZIELCZE
Art. 240
§ 1. Spółdzielnie mogą zakładać związki rewizyjne i przystępować
do takich związków. Liczba założycieli związku rewizyjnego nie może być mniejsza niż
dziesięć.
§ 2. Celem związku rewizyjnego jest zapewnienie zrzeszonym w nim
spółdzielniom pomocy w ich działalności statutowej.
§ 3. Do zadań związku
rewizyjnego należy:
1)przeprowadzanie lustracji zrzeszonych spółdzielni,
2)prowadzenie na rzecz zrzeszonych spółdzielni działalności instruktażowej, doradczej,
kulturalno-oświatowej, szkoleniowej i wydawniczej,
3)reprezentowanie interesów
zrzeszonych spółdzielni wobec organów administracji państwowej i organów samorządu
terytorialnego,
4)reprezentowanie zrzeszonych spółdzielni za granicą,
5)inicjowanie i rozwijanie współpracy między spółdzielniami oraz współdziałanie z
placówkami naukowo-badawczymi,
6)wykonywanie innych zadań przewidzianych w
niniejszej ustawie oraz statucie.
§ 4. Związek rewizyjny nabywa osobowość prawną
z chwilą wpisania do rejestru sądowego i działa na podstawie niniejszej ustawy oraz statutu,
który powinien w szczególności określać:
1)nazwę i siedzibę związku,
2)cel i przedmiot działania związku,
3)zasady i tryb przyjmowania, wykreślania,
wykluczania członków oraz wypowiadania członkostwa,
4)zasady i tryb wyboru
organów związku oraz ich zadania i kompetencje,
5)zasady i tryb wyznaczania
lustratorów.
§ 5. Statut związku nie może zastrzegać dla organów związku
uprawnień stanowiących i nadzorczych wobec zrzeszonych spółdzielni, z wyjątkiem określonych
w niniejszej ustawie.
Art. 240a
Związki rewizyjne mogą przeprowadzać badanie sprawozdań
finansowych w trybie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań
finansowych oraz biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. z 1991 r. Nr 111, poz. 480,
z 1992 r. Nr 21, poz. 85 i z 1994 r. Nr 4, poz. 17), bez obowiązku spełnienia wymagań, o
których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b) i c) tej ustawy.
Art. 241
Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzi rejestr związków rewizyjnych.
Zasady prowadzenia rejestru i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada
Spółdzielcza.
Art. 242
§ 1. Związek rewizyjny ulega likwidacji:
1)wskutek
zmniejszenia się liczby członków, poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie,
2)na mocy uchwały ogólnego zebrania przedstawicieli (zjazdu) podjętej zwykłą większością
głosów,
3)na podstawie orzeczenia sądu wydanego na wniosek Krajowej Rady
Spółdzielczej, w wypadku gdy związek swoją działalnością rażąco narusza prawo lub
postanowienia statutu.
§ 2. W wypadku określonym w § 1 pkt 1 i 2 zarząd związku
rewizyjnego niezwłocznie zawiadamia sąd rejestrowy, Krajową Radę Spółdzielczą i wyznacza
likwidatora. Likwidatorem może być członek ostatniego zarządu.
§ 3. Wniosek
Krajowej Rady Spółdzielczej, o którym mowa w § 1 pkt 3, powinien zawierać wskazanie
likwidatora związku rewizyjnego.
Art. 243
§ 1. Spółdzielnie mogą zakładać związki gospodarcze i przystępować
do takich związków.
§ 2. Celem tych związków jest prowadzenie działalności
gospodarczej na rzecz lub w interesie zrzeszonych spółdzielni.
§ 3. Do związków
gospodarczych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielni, których członkami
zgodnie ze statutem są wyłącznie osoby prawne, oraz art. 241.
Art. 244
(skreślony).
Art. 245
(skreślony).
Art. 246
(skreślony).
Art. 247
(skreślony).
Art. 248
(skreślony).
Art. 249
(skreślony).
Art. 250
(skreślony).
Art. 251
(skreślony).
Art. 252
(skreślony).
Art. 253
(skreślony).
Art. 254
(skreślony).
Art. 255
(skreślony).
Art. 256
(skreślony).
Art. 257
§ 1. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym tytule stosuje się
odpowiednio przepisy części I, z wyjątkiem art. 24 § 4 i 6-9, art. 32 i 33, a w odniesieniu
do związków rewizyjnych także art. 67, 75-78 oraz przepisów ustawy dotyczących udziałów i
wkładów. Przepisy art. 42 stosuje się odpowiednio również do uchwał rady związku.
§ 2. Lustrację związków spółdzielczych, na podstawie przepisów określonych w art. 91-93,
przeprowadza Krajowa Rada Spółdzielcza.
Tytuł II
KRAJOWY
SAMORZĄD SPÓŁDZIELCZY
Art. 258
§ 1. Najwyższym organem samorządu spółdzielczego jest Kongres
Spółdzielczości zwoływany co 4 lata.
§ 2. Kongres Spółdzielczości zwołuje Krajowa
Rada Spółdzielcza, która określa liczbę, zasady i tryb wyboru delegatów na Kongres.
Art. 258a
Kongres Spółdzielczości dokonuje oceny stanu spółdzielczości w
Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków i możliwości jej rozwoju, uchwala statut Krajowej
Rady Spółdzielczej, zasady finansowania jej działalności przez organizacje spółdzielcze,
dokonuje wyboru członków Rady oraz określa zasady odwoływania jej członków.
Art. 259
§ 1. Naczelnym organem samorządu spółdzielczego jest Krajowa Rada
Spółdzielcza.
§ 2. Do zadań Rady należy:
1)reprezentowanie polskiego
ruchu spółdzielczego w kraju i za granicą,
2)współdziałanie z naczelnymi organami
państwowymi w sprawach dotyczących ruchu spółdzielczego,
3)inicjowanie i
opiniowanie aktów prawnych dotyczących spółdzielczości i mających dla niej istotne
znaczenie,
4)badanie i ocena form, warunków, kierunków oraz wyników działalności
ruchu spółdzielczego i przedstawianie informacji i wniosków naczelnym organom państwowym,
5)organizowanie działalności naukowo-badawczej, szkoleniowej i informacyjnej,
propagowanie działalności kulturalno-oświatowej członków, podejmowanie inicjatyw związanych
z rozwojem ruchu spółdzielczego w Rzeczypospolitej Polskiej, w tym rozwoju spółdzielczości
uczniowskiej, oraz kształtowanie sprzyjających warunków dla rozwoju ruchu spółdzielczego,
6)inicjowanie i rozwijanie współpracy międzyspółdzielczej i szerzenie idei
spółdzielczego współdziałania,
7)organizowanie postępowania rozjemczego w sporach
między organizacjami spółdzielczymi,
8)współdziałanie ze związkami rewizyjnymi w
realizacji zadań wynikających z niniejszej ustawy,
9)wykonywanie innych zadań
przewidzianych w niniejszej ustawie i innych ustawach oraz zleconych przez Kongres.
§ 3. Krajowa Rada Spółdzielcza wykonuje przewidziane w ustawie funkcje związku rewizyjnego
w stosunku do spółdzielni nie zrzeszonych w takim związku.
Art. 259a
§ 1. Krajowa Rada Spółdzielcza posiada osobowość prawną.
§ 2. Krajowa Rada Spółdzielcza działa na podstawie statutu, który określa szczegółowe
zasady i tryb jej działania.
§ 3. Statut i jego zmiany stają się skuteczne po
stwierdzeniu przez Sąd Wojewódzki w Warszawie w postępowaniu nieprocesowym ich zgodności z
prawem. W razie stwierdzenia niezgodności Sąd wyznaczy Radzie termin do usunięcia lub zmiany
postanowień niezgodnych z prawem.
§ 4. Statut podlega ogłoszeniu w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
§ 5. W pracach organów Rady
mogą uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele naczelnych organów administracji
państwowej oraz przedstawiciele związków rewizyjnych.
Art. 260
(skreślony).
Art. 261
(skreślony).
Art. 262
(skreślony).
Art. 263
(skreślony).
Art. 264
(skreślony).
Art. 265
(skreślony).
Art. 266
Wydatki Krajowej Rady Spółdzielczej pokrywa się ze składek
organizacji spółdzielczych według zasad określonych przez Kongres oraz z innych dochodów i
darowizn.
Art. 267
(skreślony).
Część IIa
Przepisy
karne
Art. 267a
Kto, biorąc udział w tworzeniu spółdzielni lub będąc członkiem jej
zarządu lub rady albo likwidatorem, działa na jej szkodę,
podlega karze
pozbawienia wolności do lat 5 i grzywnie.
Art. 267b
Kto, będąc członkiem zarządu spółdzielni albo likwidatorem, nie
zgłasza wniosku o upadłość spółdzielni pomimo powstania warunków uzasadniających upadłość
spółdzielni,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia
wolności do roku.
Art. 267c
Kto, będąc członkiem organu spółdzielni albo likwidatorem wbrew
przepisom ustawy:
1) nie poddaje spółdzielni lustracji,
2) nie udziela
lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym wyjaśnień lustratorowi, nie dopuszcza go do
pełnienia obowiązków lub nie przedkłada stosownych dokumentów,
3) nie udostępnia
członkom spółdzielni protokołu lustracji,
4) nie zwołuje walnego zgromadzenia,
zebrania przedstawicieli albo zebrań grup członkowskich poprzedzających zebranie
przedstawicieli,
5) nie przygotowuje w terminie dokumentów dotyczących dokonania
podziału w spółdzielni, o którym mowa w art. 108b,
podlega grzywnie albo karze
ograniczenia wolności.
Art. 267d
§ 1. Kto, będąc członkiem organu spółdzielni albo likwidatorem,
ogłasza dane nieprawdziwe albo przedstawia je organom spółdzielni, władzom państwowym,
członkom spółdzielni lub lustratorowi,
podlega grzywnie, karze ograniczenia
wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Jeżeli sprawca działa
nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia
wolności do roku.
CZĘŚĆ III
Zmiany w
przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Rozdział 1
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 268
W Kodeksie cywilnym wprowadza się następujące zmiany:
(pominięte).
Art. 269
W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące
zmiany:
(pominięte)
Art. 270
W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji (Dz. U. Nr 24, poz. 151 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91):
(pominięte).
Rozdział 2
Przepisy
przejściowe i końcowe
Art. 271
Postępowanie wewnątrzspółdzielcze, postępowanie przed związkami
spółdzielczymi oraz przed organami powołanymi do rozpoznawania sporów, wszczęte przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, toczy się według przepisów dotychczasowych.
Art. 272
Do roszczeń powstałych między członkiem a spółdzielnią przed dniem
wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże do odpowiedzialności
członków zarządu i rady wobec spółdzielni w sprawach nie zakończonych z dniem wejścia w
życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Art. 273
W okresie trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do
podjęcia uchwały, o której mowa w art. 108 § 1, wystarcza zwykła większość głosów.
Art. 274
(skreślony).
Art. 275
(skreślony).
Art. 276
§ 1. Przysługujące członkom spółdzielni budownictwa mieszkaniowego
w dniu wejścia w życie ustawy spółdzielcze prawa do lokali użytkowych stają się
spółdzielczymi prawami do lokali użytkowych w rozumieniu art. 138 § 1. Członkowie, którzy
wnieśli wkłady według zasad, jakie obowiązywały w spółdzielniach mieszkaniowych
(lokatorskich), obowiązani są wkłady te uzupełnić stosownie do przepisów o przekształceniu
lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe.
§ 2. W razie wygaśnięcia
spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, zajętego przez najemcę, spółdzielnia może zażądać
od tego najemcy dokonania w pięciu ratach rocznych wpłaty odpowiadającej równowartości prawa
do lokalu. Wypłata tej równowartości przez spółdzielnię na rzecz byłego członka lub jego
następców prawnych następuje w takich samych ratach. Na wniosek najemcy, który dokonał
wpłaty, spółdzielnia obowiązana jest przyjąć go w poczet członków i przydzielić mu lokal
użytkowy.
Art. 277
§ 1. Przepisów art. 206 nie stosuje się, jeżeli członkowi
przysługują prawa do dwóch lokali spółdzielczych, z których jeden zajęty jest przez najemcę
na podstawie przepisów prawa lokalowego o szczególnym trybie najmu lokali i budynków.
§ 2. Jeżeli członkowi przysługują prawa do dwóch lub więcej lokali mieszkalnych
powstałych w wyniku przebudowy dokonanej w czasie odbudowy budynku zniszczonego wskutek
działań wojennych, a ponowne nie połączenie wskutek przeszkód techniczno-budowlanych nie
jest możliwe, może on zachować prawo tylko do jednego z nich, natomiast za utracone prawa
przysługuje mu zwrot ich równowartości.
Art. 278
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w art. 13 i
art. 129 niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 279
§ 1. Organizacje spółdzielcze istniejące w dniu wejścia w życie
niniejszej ustawy dokonają zmian swoich statutów stosownie do wymagań ustawy i w trybie
przez nią przewidzianym. Zgłoszenia do rejestru tych zmian spółdzielnie dokonają najpóźniej
do dnia 1 lipca 1983 r., a związki spółdzielcze najpóźniej do dnia 1 lipca 1984 r.
§ 2. Do czasu zarejestrowania nowych statutów postanowienia dotychczasowych statutów
pozostają w mocy. Jednakże w razie sprzeczności między nimi a przepisami niniejszej ustawy
stosuje się przepisy tej ustawy.
§ 3. Naczelna Rada Spółdzielcza wystąpi do Sądu
Wojewódzkiego w Warszawie o stwierdzenie zgodności jej statutu z prawem do dnia 1 lipca 1983
r.
Art. 280
Traci moc ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich
związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61 i z 1974 r. Nr 47, poz. 281).
Art. 281
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.